Eski MİT Müsteşarı Emre Taner'in TBMM 15 Temmuz darbe girişimi komisyonunda yaptığı konuşmanın tam metni!

Eski MİT Müsteşarı Emre Taner, TBMM'de 15 Temmuz darbe girişimini aydınlatmak için kurulan komisyona bilgi vermişti. Emre Taner'in, ''FETÖ'' terör örgütünün oluşumuna ve gelişimine dair yaptığı açıklamaların tam metnini paylaşıyoruz.

Eski MİT Müsteşarı Emre Taner'in TBMM 15 Temmuz darbe girişimi komisyonunda yaptığı konuşmanın tam metni!

Eski MİT Müsteşarı Taner'in TBMM 15 Temmuz darbe girişimi komisyonuna yaptığı konuşmanın tam metni!

BAŞKAN –  Evet, toplantıyı açıyorum.

Sayın Emre Taner, hoş  geldiniz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Teşekkür  ederim.

BAŞKAN – Efendim, toplantımıza başlamadan önce görsel basın çekim yapıyorlar. Daha sonra özgeçmişinizi takdim edecek Mihrimah Belma Satır Hanımefendi, İstanbul Milletvekilimiz. Daha sonra da sizin kısa bir takdiminizi bekleyeceğiz inşallah bu Komisyonun muhtevası  çerçevesinde.

Evet, kameraman arkadaşlarımız görevlerini tamamladılarsa onlara teşekkür ediyoruz.

Basın mensuplarına teşekkür ediyoruz.

Sayın Taner, şimdi özgeçmişinizi takdim edeceğiz. Buyurun Mihrimah Belma Satır Hanımefendi.

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) – Sayın Müsteşarım, hoş geldiniz. Emre  Taner, 1942  yılında Diyarbakır’da doğdu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu, 1967 yılında Millî İstihbarat Teşkilatı'na girdi, Bursa ve İstanbul Bölge Başkanlığı görevlerinde bulundu. 1987 yılından it ibaren İstihbarat Başkanlığı ve 992 yılından it ibaren müsteşar yardımcılığı görevlerinde bulundu. 1994 yılında yurt dışı göreve atandı. 1999 yılında Müsteşar Operasyon Yardımcılığına ve 15 Haziran 2005 tarihinde MİT Müsteşarlığına atanan Emre Taner, 29 Mayıs 2010 tarihinde bu görevden  emekli olmuştur.

Komisyonumuza hoş geldiniz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Sayın Taner, malumlarınız olduğu gibi, 15 Temmuz 2016 tarihinde cumhuriyet tarihinin en uzun gecesini yaşadık, yüzyıllık birikimimizi çalmak istediler, yüzyıllık geleceğimizi, hayallerimizi suya gömmek, karartmak istediler.  Önce  adlarına  “hizmet”  diyerek,  “ibadet”  diye  yola çıkanlar, sonra “hizmet” diyerek yola çıkanlar, ardından da bunu t icaretle beraber istismar noktasına taşıyanlar son noktada son kertede de ihanetle sonuçlandırdılar. Demokrasiye, seçilmiş iradeye, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı bir darbe girişiminde bulundular. Maalesef en kanlı darbelerden bir tanesiydi. Bütün darbeler kötü, bütün darbeler… nefret edilmesi gereken, kınanması gereken hareketler. Maalesef ülkemizde de 1060’dan bugün kadar oldukça fazla darbe oldu. Bu son darbeyle ilgili 4 parti Türkiye Büyük Millet Me clisinde  temsile edilen Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Halkların Demokratik Partisi birlikte bir önerge  vererek 15 Temmuzla ilgili araştırma komisyonu kurulması teklif ettik ve  böylece   kuruldu. 9 AK PARTİ, 5 CHP, 1 MHP, 1 HDP milletvekiliyle beraber 15  kişi birlikte bir  aydır çalışıyoruz.

Şimdi bu yapı yaklaşık elli yıllık bir yapı. Bu yapının başlangıcından bugüne kadarki tüm serancamını, safahatını  incelemek  istiyoruz.  Nasıl buralara geldiler, arkalarında kimler vardı, hangi saiklerle buralara evrildiler, bunları araştırmak istiyoruz. Aynı zamanda 15 Temmuz gecesini teferruatlı biçimde açıklığa kavuşturmak ve de en azından kamuoyuyla paylaşmak istiyoruz. Bir diğer yandan da bir daha darbe olmasın diyerek  mevzuatlarımızda, yönetmeliklerimizde, kanunlarımızda ve Anayasa’mızda ne tür değişiklikler yapmamız gerekiyorsa onları yapalım diyerek bu Komisyon kuruldu. Bugün de zatıalinizi davet etti, MİT Müsteşarlığı  yapmış  bir  kişi  olarak, devletin çok önemli makamlarında görev deruhte etmiş bir kişiyi davet ediyoruz. Sizden istirhamımız şu:  On  beş  yirmi dakika kadar bir süreniz var.  Bu süre zarfında gerek bu yapıyla ilgili gerekse 15 Temmuzla ilgili bilgilerinizi Komisyonla paylaştıktan sonra milletvekili  arkadaşl arımız, değerli milletvekilleri size sorular tevcih edecekler. Ardından da karşılıklı olarak siz sorulara cevap vereceksiniz. Daha sonra da tamamlamış, nihayete erdirmiş olacağız.

Buyurun efendim, söz  sizde.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE  TANER –  Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Araştırma Komisyonunun değerli üyeleri, zamanınızı fazla almamak hasebiyle kısa bir sunum yapmak istiyorum. Aslında FETÖ’ yle ilgili o kadar çok şey konuşuldu ki o kadar çok şey  yazıldı ki  âdeta  bilinmeyen kalmadı  gibi  ama bazı karekteristik noktalar üzerinde durmakta yarar   görüyorum.

Malumunuz olduğu veçhile, grup genel Nurculuk platformu içerisinde 1960’lı yıllardan itibaren dikkatimizi çekmeye başlamış, 1970’li yılların başına gelindiğinde çok farklı bir grubun harekete geçtiğini, gelişim süreci içerisinde olduğunu görmüşüz. O tarihlerde tabii ki demokratik bir görüntü, fevkalade insancıl bir yaklaşım, terörün kenarından dahi geçmeyen, en ufak bir terörle ilgili bağlantısı dahi kurulamayan bir  yapı.

Genel öğreti içerisinde medrese eğitiminin, medreselerdeki dinî faaliyetlerin yeterli olmadığını görüp bunun dünyevi kısmıyla da ilgi kurmak, insanlarını, üyelerini daha iyi bir şartta yetiştirebilmek ve “okullaşma” adı  altında yeni bir süreci gündeme getirmek suretiyle 1970’li yıllardan it ibar en grubun farklı bir kulvara girdiğini  görüyoruz.

Eğitim en önemli unsur o dönemlerde. Çok iyi adamlar seçiliyor, çok iyi eğitiliyor, çok iyi yerler için hazırlanıyor; bu, dikkatlerden kaçmıyor. Hareketin prensiplerinin  yeniden  belirlendiği  bir dönem 1970’ li yıllar. 1975’ li yıllara geliyoruz: Fetullah Gülen’in İzmir’e Aliağa vaizliğine gelişi, İzmir Merkez vaizliğine gelişi. Farklı bir yapı çıkıyor karşımıza. Yabancı ülkelerin  birçok servis mensubu “diplomat” kisvesiyle, çeşitli maskelerle konuyla ve grupla ilgilenmeye başlıyorlar. 1975’ li yıllar bu ilgilerin en çok arttığı ve başladığı yıllardır. Amerikalıları görüyoruz, başkalarını görüyoruz, değişik kitle iletişim örgütlerini görüyoruz.

Aranan nedir? Aranan, o yılları gözünüzün önüne getirirseniz, iyi hu ylu, iyi yüzlü İslam’ ın arayışı, Batı bunu arıyor, bunu Fetullah Gülen üzerinde denemeye çalışıyor, “Acaba olabilir mi?” diye bakıyor. Angajmanlar başlıyor, temaslar başlıyor. İzliyoruz, gözlüyoruz, ortada terör yok, bir suça bulaşmışlık yok, yasa dışına çıkılmışlık yok; sadece ziyaret tarzında yürüyen faaliyetler. Ancak 1980’ li yıllara gelindiği zaman İslam’ ın yanı sıra Türklük şuurunun da daha çok öne çıkarılmaya başlandığını görüyoruz ve ülke içinde ve dışındaki okullaşma faaliyetlerinde de büyük bir hız lanma müşahede ediyoruz.  Hatta, tabiri caizse, o dönemde bu okullaşma faaliyetini  bir misyoner  faaliyeti  tarzında da yorumlamak mümkün olabiliyor, yabancı etkisinde bir misyoner faaliyeti. Çok ucuz f iyatlarla, çok ucuz ücretlerle, çok ucuz maaşlarla oradak i insanların bir lejyoner gibi, f isebilillah, büyük gayretlerini  görüyoruz.

1975’li yıllar, bu minval üzere, hareketin içte ve  dışta  gelişmesiyle  devam ediyor. Örgütün f inans kaynaklarında da çok gelişmeler görüyoruz, açılımlar görüyoruz. Yetişmiş kadrolar ın meydana getirilmesiyle daha sonra bürokraside yer alma gayretlerini izliyoruz, onu görüyoruz. Ortada henüz kanunsuzluk yok. Bu modern görüntü, yasalara saygılı tavırlar ve terörün  dışında bir çizginin benimsenmesi ülke içinde de, dışında da çeşitli çevr eler tarafından hareketin o dönemde âdeta bir hoşgörü ve toleransla karşılanması sonucunu doğuruyor. Bu “hoşgörü” ve “tolerans” kelimesinin altını çiziyorum; daha sonra bu, bazı çevreler tarafından “himaye” tarzında da ifade edilebiliyor.

12 Eylül 1980 darbesi grubun genel  Nurculuk platformundaki  ayrışmasını daha da hızlandırıyor. Çok ilginçtir, Gülen cemiyeti 12 Eylül darbesine “evet” diyenlerdendir. Diğer Nurcu  gruplar  “hayır”  demişlerdir.  Gülen neden “evet” demiştir, düşünülür, tartışılır, cevapları da bulunabilir.

Bu “evet” in faydaları olmuştur, sıkıyönetim uygulamalarında  örgüt  en az zararla çıkmıştır, en önemli gelişimini de bu dönemde sağlamıştır. Özellikle okullarda ve eğitim  faaliyetlerinde  örgütün  sıkıyönetim  döneminde de yol aldığını görüyoruz.

FETÖ örgütünün en  büyük özelliği, bizim düşüncemize göre, çok  ciddi  bir dış destek bulabilmesidir. Bu desteği bulmuştur. Hiçbir İslamcı grup  bu ölçüde bir dış destek bulamamıştır. Bütün bu gelişmeler, her safhasında, yasa dışına henüz büsbütün çıkılmamış olmasına rağmen, geleceğe dönük  potansiyel bir tehdit anlamında tarafımızdan izlenmiştir ve birçok devlet takdimlerinde de bu hâller dile getirilmiştir. Özellikle yaygın bir kadro  hareketinin devlet kurumlarında yer  almaya  dönük  neticeler vermesi,  faaliyetin gerçek amaçları noktasında tarafımızda  tereddütlere  mahal  bırakmış ve hareket o tarihlerde, yasa dışı bir muhteva sergilememesine  rağmen, Millî İstihbarat Teşkilatı tarafından, kaydıihtiyatla da olsa, izlenmeye devam edilmiştir.

Bu dönemde Teşkilatımızın konuya duyarlılık göstermesi örgüt üzerinde olumsuz bir  sonuç  doğurmuş, ülke  içinde yeterli faaliyetin  sergilenemeyeceği fikrinden hareketle Gülen’in Amerika’ ya nakli konusu gündeme gelmiştir. Bu görüşme, örgütün dış destek sağlama ve hareket kabiliyeti ne önemli katkılar getirirken bizim kontrolümüze de zorluklar vermiştir. Örgüt bu tarihten küresel bir enstrüman niteliğini daha da güçlendirmiştir. Bir başka deyimle: Küresel sermayenin izdüşümü konumuna âdeta  getirilmiştir.

2000’li yıllar, örgütün giderek güçlenen kadroları, büyüyen  mali  imkânları ve daha geniş bir alanda manevra yapabilme  olanaklarının  artmasıyla liderliğin daha iri emeller doğrultusunda yeni hedeflere yönelmek istedikleri düşüncesini de güçlendirmiştir. O  yılları  hatırlarsak,  dehşetli  b ir bilgi kirliliği ortalığı toz dumana çevirmiş, bürokraside savcı -hâkim-polis üçlüsünün FETÖ kaynaklı senaryolar çerçevesinde devleti kontrol altında tutabilme gayretlerinin arttığı görülüyor. Uysal görünümlü hareket, arzuladığı sonuçları alabilmek noktasında, âdeta taarruzi bir nitelik kazanmaya başlıyor.  Ve 2009 yılı geliyor, bize göre ilk kırılma yaşanıyor. Çeşitli alanlarda yapılan algı operasyonlarına MİT Erzincan Bölge Ünitesine yönelik düzmece bir faaliyetle yeni bir veçhe ekleniyor. Erzincan olayı, tarafımızdan daha sonra yapılacağı öngörülen daha iri baskı yönlendirme, yanıltma ve dağıtma çabalarının başlangıcı olarak değerlendiriliyor. En güçlü şekilde, o dönemde, devlet nezdinde seslendiriliyor ancak yeterli yansıma yaratılamıyor. Bunu Diyarbakır ve Batman’daki benzer zorlamalar izliyor. Savcı -hâkim-polis üçlüsünün durdurulamaz çalışmaları hız kazanıyor. 7 Şubat olayı, belirttiğimiz tahminlerimizin yeni bir sonucu oluyor. Bu defa hedef büyütülerek MİT müsteşarları ve personeli üzerinden devletin ve Hükûmetin tepe noktaları zedelenmek ve yargıya taşınmak  isteniyor.

7 Şubatın bir diğer önemli amacı: Yeterince ele geçirilemeyen gizli serviste tepeden vurmak ve iş yapamaz hâle  getirmektir.  Aslında  istenen,  canlı kaynaklar aracılığıyla istihbari faaliyet yürüten bir yapıyı  büsbütün işlevsiz hâle getirmek, itibarsız kılarak cezalandırmak ve nihayetinde  de  tasfiye etmektir. FETÖ örgütünün en belirgin şekilde yöntem değiştirdiğini 7 Şubatta görüyoruz. Artık örgüt iyi yüzünü, sözde demokrat görünümünü terk ederek yeni nesil bir terör örgütü olma  kulvarına  süratle  giriyor.  Tabiatıyla yasa dışına taşan bu saldırgan hareket devletin de karşı önlemler alma ve örgütle mücadeleyi başlatmasını zaruri  kılıyor.  Karşılıklı  mücadele  böylece hız kazanıyor.

17-25 Aralık, 7 Şubatın rövanşist duygularla daha geniş boyutlu bir tekrarıdır. 15 Temmuz ise büsbütün, insicamını ve geleceğe dönük emellerini kaybetmeye başlayan örgütün gerçek yüzünü açık bir şekilde ele  verdiği tarihtir. Artık karşımızda her türlü acımasızlığı gös terebilecek küresel bir oluşum söz konusudur.

Başlangıçtan it ibaren FETÖ örgütü yasa dışına çıkmasa da ve bir terör örgütü görüntüsü vermese de, biraz evvel ifade ettiğim gibi, MİT  tarafından diğer örgütler gibi izlenmiş ve stratejik anlamda birçok bilgi i lgili devlet kurumlarına değişik ortamlarda sunulmuştur. Bu husus kayıtlarla  sabittir.  Ancak öncelikle ve samimiyetle ifade etmeliyiz ki  olayın  15  Temmuzda  yaşanan boyuta geleceğini gösteren bilgiler alınamamıştır ve hatta 7 Şubata kadar tahmin dahi edilememiştir.

Bu arada başka bir hususa değinmek istiyorum: MİT stratejik anlamda bilgi toplayan ve bunları analiz eden bir kuruluştur. Fakat geçmiş yıllardaki gelişmeler ve  mecburiyetler Teşkilatı ağırlıklı olarak iç güvenlik istihbaratına itmiş ve dar kadrolarca bu alanların kontrolü de yeterince yerine getirilememiştir.

Zamanın bir eleştiri değil biz öz eleştiri zamanı olduğuna inanıyoruz. Yeterli olamamanın başka sebepleri de vardır, onu da izah etmek istiyorum. Zaman zaman istihbarat eksikliği üzerinde dur ulur. Kırk dört  sene  bu  Teşkilatta çalıştım, yedi senedir de emekliyim. Elli bir yıldır MİT’ in verdiği istihbaratın yetersizliği konuşulur. Zaman zaman bu doğrudur  da,  eksik  taraflar hep olmuştur ama şu sorulmamıştır: İstihbarat eksikliği kurumlaşma eksikliğinden kaynaklanıyor. Bu, sadece istihbarat teşkilatları ve güvenlik örgütleri için değil, icrai organlar için de geçerlidir. Siz istihbarat eksikliğini kurumlaşma eksikliğine bağlarsanız, kurumlaşma eksikliğini gideremediğiniz sürece bu istihbarat eksikliğini elli bir yıldır gideremediğiniz gibi gene gideremezsiniz.

Dönüyorum, başka bir noktaya geliyorum:  Ülkemizde  istihbaratın merkezî bir anlamda patronu belli değildir. Kâğıt üzerinde MİT vardır, hesap sorulacağı zaman da MİT akla gelir ama güvenlik ist ihbaratının diğer enstrümanları ve diğer unsurları ortada yoktur. Bugün kırsalı en güzel şekilde kontrol edebilen jandarmadır; her yerde karakolu vardır, yaygın  kadroları  vardır, şehirler ve kent merkezleri polisin ciddi kontrolü altındadır. Çok sınırlı stratejik istihbarat yapmakla mükellef bir kurumu siz böyle bir coğrafyada, Türkiye coğrafyasında güvenlik istihbaratının büsbütün sorumluluğu altına aldığınız zaman yetersizlik hâliyle ortaya çıkar. Çok açıktır. Binlerle çalışan polise karşılık ikiler, üçler, dörtler, beşlerle çalışan MİT unsurları; mümkün değildir. Güvenlik istihbaratının mutlaka adının  konması  gerekiyor.  Ayrıca,  çok seslilik ve  çok  başlılık güvenlik bürokrasisinde, geçtiğimiz yıllarda, bize çok zarar vermiştir. Herkes konuşmuştur, herkes b ir şey yapmıştır, hâlbuki böyle değildir. Dünyanın hiçbir yerinde birçok istihbarat teşkilatı aklının erdiği gibi, kendilerine göre çalışmaz, mümkün değildir. Bütün bilgilerin bir yerde toplanması gerekir. Merkezî İstihbarat Teşkilatı Amerika’da neden “mer kezî” adını almıştır? Adı üstünde, bütün bilgilerin  toplandığı  merkezdir.  Aslında  Millî İstihbarat Teşkilatının adı yanlıştır, “devlet istihbarat teşkilatı” olması gerekir, “merkezî devlet istihbarat teşkilatı” olması gerekir.

Şimdi, MİT nasıl çalışıyor? MİT kendi haberlerini toplar, oturur, onları kıymetlendirir, raporlarını yazar, gönderir. MİT’e polisten, jandarmadan, askerden, başka bir yerden, hiçbir kuruldan doğru düzgün  bilgi  gelmez. Aslında gelmesi gerekir. Millî güvenlikle ilgili planların hazırla nmasına esas olacak temel bilgilerin tamamının toplanıp ilgili kurumlar tarafından Millî İstihbarat Teşkilatına gönderilmesi gerekir. Bu yoktur. Türkiye’de MİT’ in istihbaratı ayrıdır, polisin istihbaratı ayrıdır, jandarmanın istihbaratı ayrıdır. Büyük bir kopukluk, büyük bir sıkıntı. FETÖ  başta  olmak  üzere, ilgili kurumlara sızmak için bundan daha güzel bir f ırsat olamaz ve  bu  da yapılmıştır.

Gene o sıkıntılı yıllara temas etmek istiyorum. MİT polis, asker ve jandarma marifetiyle, belki başkaları tarafında n da kontrol altına alınıyor;  devlet, devlet içinde birbirini kontrol ediyor; 2000’ li  yıllar. Dinlemeler önümüze geliyor. Şimdi, öyle bir hadise ki, yani  siz örgütsel bütünlüğünüzü,  bilgi bütünlüğünüzü ve kişisel güvenliğinizi sağlayabilmek için bir mücade le verirken istihbarat nerede kalacak, yıkıcı hedeflerle  uğraşmak nerede  kalacak?   Aşamıyoruz  bunu.   Ortaya   getiriyoruz.   O   dönemin başbakanları, cumhurbaşkanları ilgi duyuyorlar, yardımcı oluyorlar fakat bir türlü kurumların birbirini kontrol mekanizması ortadan kalkmıyor. Sebebi: FETÖ ve ona benzer örgütlerin buralarda tuttukları yerler ve köklerdir.

Güvenlik bürokrasisindeki dağınıklığın giderilmesini, kurumların yeni baştan elden geçirilmesini öneriyoruz. Habire reorganizasyon yapılıyor. Kozmetikle, makyajla durumu idare ediyoruz. Evvela organize olalım, reorganizasyon sonra gelsin.  Bugün  güvenlik bürokrasisi  organize olamamıştır, henüz bu süreci aşamamıştır. Evvela bir organizasyon,  ondan sonra reorganizasyon veya başka şeyler. Bunun üzerinde mutlaka durulması gerekiyor.

Evet, Silahlı Kuvvetlerle ilgili bir hususu  da  burada belirlemek  istiyorum. Malumunuz, 1992 ’ ye kadar MİT tamamen askerî bir yönetim tarafından idare edilmiştir; Saygıdeğer İ lker Paşam da bunu buraya geldiklerinde ifade etmişlerdir. 1992 yı lından  sonra  Millî İstihbarat Teşkilatı  bir sivilleşme sürecine girmiştir doğal olarak ve doğru  olarak. O  tarihten bu yana da aynı süreç devam etmektedir.

Şimdi, “1992 yılında böyle bir sivilleşme sürecine geçiş -ifadeye göre- FETÖ’ yle ilgili istihbaratın zafiyetine sebebiyet vermiştir.” diye bir algı çıkıyor ortaya;  böyle  bir  şey  yoktur.  O Teşkilatta  kırk dört sene çalışan bir insan olarak, 1992 öncesinde de -1966 yılına kadar olan süre için söyleyebilirim - bir istihbari zafiyet olmamıştır. Yani istihbari zafiyet olmamıştır derken,  belki  kaliteli bilgilere ulaşmada zorluklar olmuştur ama askerin veya sivilin yönetmesinden kaynaklanan bir tarz farkından başka hiçbir istihbari gerileme söz konusu, bize göre, olmamıştır, bu fevkalade açık bir olaydır. Yani, bu rada kurumun işleyişi ve sistemin sıkıntıları halledilmeden asker -sivil  adı  altında  bir ayrışmanın getirdiği zararın ve faydanın ortaya konması mümkün değildir.

2005 yılında Müsteşar olduğum zaman, zamanın Genelkurmay Başkanı Sayın Özkök bana bir asker müsteşar yardımcısı atamak istediklerini, 50 de kurmay albay vererek Teşkilatta, işte, mütevazı bir  yapı  oluşturmak  istediklerini ifade etmişlerdi. Biz bunu kabul etmedik. Zaten dönemin siyasi iktidarı da, o dönemin Cumhurbaşkanı da,  diğer  ilgili  kurumlar  da  konuya sıcak bakmamışlardır. Bunun temeldeki sebebi bizce kuruluşundan it ibaren askerî yönetimde olan bir teşkilatın 1992 yılında sivilleşmesi suretiyle askerin elinden çıkması gibi bir izlenim doğmuştur. Bu aslında doğru bir  izlenim değildir; elden çıkmamıştır, hiçbir şey çıkmamıştır. MİT Başbakana bağlı bir kuruluştur, Başbakanın şahsına bağlı bir kuruluştur, doğrudan doğruya Başbakana bilgi verir. Onun haricinde, tabii ki MİT’in bilgi vereceği diğer makamlar da kanununda, yasasında belirlenmiştir. Yani MİT aldığı bilgileri mutlaka devlet kademelerine intikal ettirir, millî güvenlik kurulları platformuna getirir, haftalık arzlarla sunar, aylık arzlarla sunar, on beş  günlük  arzlarla sunar. Yani “ Hiç bilgi verilmemiştir.” tabirini yadırgamamak mümkün değildir.

Dönüyorum bir başka noktaya: Biz aşırı sol  terörle mücadele ederken   de bu sıkıntıları yaşadık. Saygıdeğer rektörler ertesi gün hangisinin sandalyesinin altında bomba patlayacağını bize sorarlar ve bizim bunu söylememizi isterlerdi, yani istihbaratçılık müneccimliğe dönmüştü. Biz de diyoruz ki: “Eğer ayağınızın altında bir şey olduğundan endişeliyseniz bize sormayın, ayağınızı kaldırın, siz bakın.” Bu, bu  kadar açıktır. İcrai mesuliyet en azından istihbari mesuliyet kadar geçerlidir, bizim anlayış tarzımız budur. “Avucumda ne var, bana bunu söyle ey MİT.” Mümkün değil. Açarsın avucunu, bakarsın, görürsün. Savaş başlayınca istihbarat biter,  keşif  başlar.  PKK dağda gezerken aynı sıkıntıyı yıllarca yaşadık. “ Hangi dağda, hangi taşın dibinde, hangi adreste bunlar bulunuyor?” diye bize istihbarat sormuşlardır.  Cilo Dağı’nda 500 kişi var; çıkacaksın, bakacaksın,  bulacaksın.  Şimdi çıkıyorlar, bakıyorlar, buluyorlar.

Şimdi, bu üslup meselelerini bir kenara bırakmamız gerektiği kanaatindeyim. 15 Temmuz birçok dersi bir arada getirip önümüze koymuştur; gören gözler de görmüştür, görmeyenler de görmüştür. Birbirimizi yiyerek bir yere varmamız mümkün değildir, suçlayarak bir yere  gitmemiz  mümkün  değildir ama öz eleştirimizi de erkekçesine, açıkçasına yapmak mecburiyetindeyiz. Yapamadık, alamadık, Fetullah Gülen’in 15 Temmuzda bir ihtilale sebebiyet verebileceğini alamadı bu gizli servis, alamadı. Eksikleri vardır, fazlaları vardır. Oturalım, bunu düşünelim, bunu konuşalım.

O itibarla, istihbarat eksikliğini kurumların eksikliğinden kaynaklanan cümlemi tekrarlayarak bu kısa sunumu sonlandırmak istiyorum. Sorularınıza açığım. Olabildiği kadar konuyu biraz da öylece geliştiririz.

Sabırla dinlediniz, teşekkür ederim.

BAŞKAN - Çok teşekkür ederiz Sayın Taner. Arkadaşlarımız sorular soracaklar.

Biliyorsunuz, Türkiye’de demokrasiyi altmış beş yıldır deniyoruz. Cumhuriyet de doksan üç yıllık bir cumhuriyet. Devlet hiçbir zaman Batı normlarında bir devlet olma noktasında başarılı olamadı. Devletin içerisinde devletler vardı. Kusura bakmayın; genellikle millet oy veriyordu, daha sonra Meclise geliyorduk, milletvekilleri; burada bir Hükûmet  kuruluyordu;  bu Hükûmet muktedir olma noktasında gayret sarf etse  de  birileri  daima  ortak olma noktasında çok mahirdiler. Zaman zaman askerler ortak oldular buraya, cuntacı askerler, zaman zaman buraya sermayedarlar ortak oldular, zaman zaman medya mensupları ortak oldular, zaman zaman da oligarşik bürokratlar oldular. Maalesef millet - gerçek demokrasilerde bütün  rolleri  halk  dağıtır, kimin iktidar olacağına, kimin muhalefet olacağına halk karar verir - bizim ülkemizde halk bir noktaya kadar vardı.

Ben sorularımı daha sonra soracağım arkadaşlarıma karşı saygısızlık olmasın diyerek, Başkanlık yaptığım için sonra  soracağım ama eğer Türkiye’de devlet, Hükûmet tek olsaydı, bunlar da muktedir ve iktidar noktasında muktedir olabilseydiler sizin dediklerinizi  yapabilirlerdi.  Bu  noktada, özellikle Özal’ la başlayan,  daha  sonra  Sayın  Recep  Tayyip  Erdoğan’ la devam eden bir süreçte bunlar yapılmak istendi. B ütün siyasi  partiler Türkiye’ ye hizmet ettiler ama egemen güçler hiçbir zaman için millet iradesinin tam ve kâmil manada tecelligahını istemediler, o nedenle sıkıntılar yaşadık.

Şimdi ilk soruyu İzmir Milletvekili Aytun Çıray Bey’den alacağız. Buyurun Sayın Çıray

AYTUN ÇIRAY (İzmir) - Sayın Müsteşarım, hoş geldiniz. ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Teşekkür ederim.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) - Biz aynı dönemde farklı yerlerde bürokraside bulunduk. Sizin Müsteşar Yardımcısı olduğunuz dönemde ben  Sağlık  Bakanının Müsteşarıydım. Müsteşar Bey’ le de çeşitli toplantılarda birlikte olurduk.

Şimdi, öz eleştiri konusundaki düşüncelerinizin samimi  olduğuna eminim. Aynı zamanda çözüm önerileri getirmeniz de bunun  samimiyetini  ortaya koyuyor. Mesela MİT-polis-jandarma istihbarat örgütlerinin aldığı bilgilerin tek merkezde toplanıp, değerlendirilip,  işlenip kullanılması  çok önemli. Bunun için belki üçünün de üstünde, merkezî manada bir yeni kurum oluşturulabilir. Çünkü örgütlerin de 1’den fazla olması aynı  zamanda  birbirlerini kontrol açısından da önemlidir diye düşünüyorum.

Şimdi, Sayın Müsteşarım, Sayın İlker Başbuğ’un bu beyanlarıyla ilgili düşüncelerinizi söylediniz ama orada çok net ifadeler var, onun için  tekrar onunla ilgili sorularıma başlamak istiyorum, o çerçevede.

Diyor ki: “MİT Yasası’na göre Türkiye’de  3  kişi  MİT  Müsteşarından  görev talep edebilir, birisi de Genelkurmay Başkanıdır.” Dolayısıyla,  kanun böyle diyor ve bu kanun nedeniyle, koordinasyonun da sağlanması amacıyla, tamam, siviller hâkim olsun ama belli ora nda da içeride en azından  bir  müsteşar yardımcısı seviyesinde bir subay, sizin ifade  ettiğiniz sayıda  -ben  onu bilmiyordum- alt kademelerde görevlendirme. Ve diyor ki: “2002 -2010 döneminde MİT’ten bize -aynen onun ifadeleriyle söylüyorum - Türk Silahlı Kuvvetlerine ‘Ahmet, Mehmet, Hüseyin -neyse  işte-  Fetullah Gülen  Cemaati’ne mensuptu.’ diye tek bir rapor   gelmedi.”

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -   Evet.

AYTUN  ÇIRAY  (İzmir)  -  İsterseniz not alın ister tek tek cevap verin.

Nasıl arzu edersiniz?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Hemen cevap vereyim müsaade ederseniz.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) -  Lütfen.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  Efendim,  şimdi,  Saygıdeğer  İlker Paşamla beraber çalıştığımız dönemde çok ahenkli bir diyalog içerisinde olduk. Her zaman kendilerine saygı duydum, f ikirlerine saygı  duydum.

Evet, söylenen söz yanlış değildir.  Onların arzu  ettiği  tarzda,  ete kemiğe büründürülmüş bir bilgi verilemedi, doğrudur,  doğrudur  ama  alınan bilgi oydu. Biraz evvelki kurumsal zafiyetlerden bahsettim, biraz  evvel  başka yan etkilerden bahsettim; onların etkisiyle bazı haberler alınamadı,  bazı  bilgiler alınamadı. Bu, bu çerçeve içerisinde, tabii ki  o  istihbaratın  onları  tatmin ettiğini söylemek biraz yanlış olur. Ben iştirak ediyorum. Biraz evvelki ifademde “Büsbütün katılmıyorum.” gibi bir beyanda bulunduysam, onu düzelteyim, öyle bir şey yoktur. Ancak burada suçla arasına mesafe koyan ve    bu suçu bir türlü yasalar çerçevesinde üstüne almayan bir örgütün ete kemiğe büründürülüp “Şu albay, şu general, şu şudur.” diye bizim tarafımızdan seslendirilmesi mümkün değildir, biraz evvel onu ifade etmeye çalıştım.  Stratejik anlamda bilgi toplayan bir Teşkilatız. Biz Fetullah Gülen’ in devlette ciddi bir kadrolaşma içerisinde olacağını söylüyoruz, bundan sonrası ilgili  kurum ve kuruluşların ve onun altındaki diğer güvenlik  kuvvetlerinin  işidir.  Yani, biz her birlikte, nerede, ne oluyor, ne bitiyor…

O noktaya bir daha temas etmek istiyorum: MİT Silahlı Kuvvetler bünyesinde istihbarat yapamaz; MY 114 -1 (C) isimli bir talimat bunu durdurmuştur. Peki, ben garnizona  giremiyorum.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) - Eğitim seviyesinde istihbarat yapabilir mi? ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  Hayır,  hayır. Burada şeyi de söyleyeyim ben size, tarihini de söyleyeyim, yerini de söyleyeyim.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) - O, şeyi kastetti yalnız, Sayın Müsteşarım, TSK sınırları dışından gelecek istihbaratı kastettiğini  söylemişti.

ESKİ  MİT  MÜSTEŞARI EMRE  TANER  -  Efendim,  şimdi,  MY 114 -1 (C)

Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi’ ne göre Silahlı Kuvvetler sizi içeri sokarlarsa, o konuda bilgi verirlerse, sizden talepte bulunurlarsa ancak yardım edebilirsiniz.  Hiçbir  şekilde darbeyi öğrenme şansınız yoktur. Darbe dağlarda planlanmıyor.

AYTUN ÇIRAY ( İzmir) - Hayır, darbeyi kastetmiyorum  Sayın Müsteşarım. Daha önceki süreçte ordu içine  yerleştirilme aşamasında  sizden bu konuda görev talep ettiklerini ifade etti.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Evet efendim, orada biraz evvel ben de ifade ettim onu. Tabii, o noktada siyasi iktidarın dü şüncesine uymak mecburiyetindeyiz. Bize sorarsanız “Sizin şahsi f ikriniz neydi?” diye, biz tamamen Teşkilatın sivil bir teşkilat olmasından yana olduğumuzu o zaman da söyledik, şimdi de söylüyoruz. Ancak askerî konularla ilgili bölümlerde zaten asker personel kullanıyoruz, hâlâ da kullanılıyor.  Yani orada  “MİT  Müsteşarının altına bir yardımcı, 50 kurmay albay göndereyim.” dediğiniz  zaman herhâlde bir teşkilatın kontrolü söz konusu olur.  Sadece  Genelkurmayın ihtiyaç duyduğu bilgilerin alınması değil, bir teş kilatın kontrolü söz konusu olur ve bu da birkaç başlı olur.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) - “Askerî personel kullanıyoruz.” ne  demektir efendim? MİT’ in askerî personeli de  var  mı anlamında Genelkurmayın içinde?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Tabii, tabii. Muvazzaf  veya  emekli olmuş kara, hava, deniz konularında uzman sayılabilecek kişiler askerî konularda çalışırlar ama…

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) - Ha, MİT’te çalışır. Genelkurmayda olup MİT mensubu değildir.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Hayır, kadrolu personel olarak çalışır.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) -  Anladım.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Bizim asker personelinin gelip gitmesine ikinci rezervimiz şu olmuştur: Bunlar geliyorlar, iki sene kalıyorlar, bilemediniz üç sene, tekrar dönüp kıtaya gidiyorlar. Yan i, bir bilgi birikimi, bir “knowhow” olmuyor, hiçbir şey olmuyor. Geliyorlar, yetişiyorlar, tam o noktaya gelince ayrılıyorlar, yeni bir ekip  geliyor. Böyle  bir  devamlılık  olmaz. İstihbarat Teşkilatının en büyük özelliği: Mazi bağı kurabilen kıymetlendiricilerden, arşivle bağlantı  kurabilen  değerlendiricilerden  oluşan bir gruptur. Gel, iki gün kal, yarbay olunca git, albay olunca tekrar gel, bu  çok  zor bir hadisedir. Biz de buna dedik ki: “Eğer böyle  bir  düşünce  varsa  topyekûn Teşkilatı askerî teşkilat yapın, o zaman bu problem  kökünden hallolur, olur, biter. Siviller ilgili bölümlerde çalışır, tamamlanır. Yani, bu  konuda bir anlaşmazlıktan ziyade bir f ikir teatisi olmuştur. O dönemin siyasi iktidarı da buna sıcak bakmadığı için gerçekleşmemiştir. Bir hatır, gönül  kırıklığı da bana göre yoktur. Yani Genelkurmay bu yüzden bizden eksik bilgi almıştır da diyemem.

AYTUN ÇIRAY ( İzmir) - Sayın Müsteşarım, tabii ki sizin  uzmanlık alanınız konusunda sizinle tartışmaya girerek haddimi aşmak   istemem.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -   Estağfurullah.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) - Orta yol bulunabilir  bu  işte.  Belki  bir  müsteşarlık seviyesinde, koordinatör müsteşar yardımcısı seviyesinde belki olabilir. Neyse, onu  geçelim.

Ben ikinci sorumu sorayım size: FETÖ hakkında 2004 MGK rapo ru var, sizin sunumunuz var orada Millî İstihbarat olarak ve dayanak noktası  da  o kararın sizin yaptığınız sunum esasen. Yani, bahsettiğiniz gibi  stratejik anlamda, temel noktalar anlamında bir  sunumda bulunmuşsunuz. Size  göre,   bu MİT raporlarına rağmen FETÖ’nün temel devlet kurumları içindeki yapılanmasının hızla devam etmesini uyarmışsınız aslında, nasıl açıklıyorsunuz?

Burada sizin bazı konuları… “ Haber alamadık.” diye bir özeleştiri yaptınız. Bu haber alamamanızın nedenlerinden bir tanesi sizin içinizd e de FETÖ’nün örgütlenmiş olması olabilir mi? Artı, siyasetin buna etkisi ne    oldu?

Son  bir  sorum  var,  buna cevap verdiğiniz an…  Çünkü çok kısa  bir soru o.

EMEKLİ  MİT  MÜSTEŞARI  EMRE  TANER  –  İsterseniz  hemen  bunlara cevap vereyim çünkü  karışacak.

Efendim, şöyle söyleyeyim: Dikkat ederseniz  ben  kendi  çalıştığım dönem itibarıyla sorumluluk hissediyorum. Ben çalıştığım dönemde MİT’e FETÖ’nün sızması sıfıra yakındır. İsterseniz almazsınız, iyi incelerseniz almazsınız, ondan sonrasını bilemem, ondan sonrasını d aha sonraki yönetim cevaplayacaktır.

Şimdi “70 kişi, 80 kişi MİT’ten FETÖ bağlantılı diye ayrıldı.” denildiği zaman yani yadırgamamak mümkün değildir. Geçmiş  döneme  ait  değildir,  belki 2, 3 , 5 kişi olabilir, ona bir it irazımız yok  ama  son  dönemde  bu  girmelerin daha rahat ve fazla olduğuna  dair  bir izlenim vardır, bunu rahatlıkla söyleyebilirim. MİT devlet kurumları içerisinde FETÖ anlamında ve diğer yıkıcı örgütler anlamında en temiz kalmış örgüttür. Millî İstihbarat  Teşkilatı bu ülkenin namusudur, onun ba şındaki Müsteşar da o teşkilatın namusudur. Eğer bu iki namus bir  araya  gelmezse, güven  duygusu sağlanmaz. Millî İstihbarat Teşkilatının yaptığı her şey yasalar içinde değerlendirilemez. Karanlık ve gri bölgeler vardır, siyah noktalar vardır, gizli servisler bunun için kurulur. Ahmet  Necdet  Sezer  Bey,  Değerli Cumhurbaşkanı hayattadır, bu  konuyu  defalarca  kendisiyle  konuştuk.  Aldık, bir bilgiyi götürdük, koyduk önüne “Çok dehşetli bilgi.” dediler, evet. Dedim ki: “Sayın Cumhurbaşkanım, bu bilgi anlayışa göre yasa dışı çünkü biz yasa dışı dinleme yapıyoruz. Ne yapmam gerekir? Ankesör dinliyorum.” Hukuken dinleyemezsiniz. Örgüt hukuksuzluğu kullanırken siz hukuk içerisinde sınırlı kaldığınızda büsbütün açmaz bir noktaya geliyorsunuz. Yani, daldan dala geçiyorum ama çok önemli konular bunlar. Dünyanın hiçbir ülkesinde Anayasa’sıyla Millî İstihbarat Teşkilatının görevlerini sınırlayan bir başka ülke yok, bunu bir biz  yapmışız.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) – Buradan şunu anlıyorum  Sayın  Müsteşarım: Aynı zamanda yeni bir kanuna da ihtiyacınız olduğunu   düşünüyorum.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Evet  efendim.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) – Yaptığınız şeylerin hukuk zemini devletin meşruiyetidir. Her kurumun hukuksal zeminine uygun, çağın şartlarına göre düzenlemeler yapmak gerektiğini söylediniz.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Sayın Çıray,  şunu  ifade  etmek istiyorum: “ MİT denetlenmesin.” demiyoruz, o  dönemde de  söyledik.

BAŞKAN – Sayın Taner, biraz önce bir şey söylediniz. Burada  tam  tutanak tutuyoruz, tam kayıtlı. “ Zaman zaman ankesörleri dinliyoruz.” demiştiniz. İsterseniz çıkartalım mı onu  tutanaklardan?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Vallahi devlet sırının da konuşulduğu noktalara zaman zaman geliyoruz, bunu biliyorum. O yüzden bu kadar kalabalık bir heyetin önünde olabildiği kadar örtülü ve tesettürlü konuşabiliyorum.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) – Sayın Müsteşarım, sizin Müsteşar Yardımcısı olduğunuz dönemde üstlerinizden size bu cemaati –o zaman  ki  adı  cemaat miydi neydi bilmiyorum- haber eleman ağı kullanma önerisi geld iğini, sizin de buna şiddetle karşı çıktığınız “Bunu yaparsak bizim yaptığımız işi de öğrenir bunlar, daha tehlikeli olur.” dediğinize dair bir duyumum var. Bu tür şayialar varsa da yoksa  da…

EMEKLİ    MİT    MÜSTEŞARI    EMRE    TANER    –     Hayır, hayır, ben doğrulayacağım bir kısmını.

Sayın Çıray, şöyle ifade edeyim:  Mukabil demeçler olmuştur. O zamanın Başbakanları, rahmetli Ecevit dâhil hepsi konuyu yakından bilirlerdi. Denilmiştir ki: “ Yüzlerce okul, bunlar dünyanın her yerine yayılmış vaziyette. Amerikan istihbaratı bunları kullanıyor da siz niye  kullanmıyorsunuz?”  Amerikan istihbaratı Fetullah Gülen’ i bir entelijans olarak ele  aldıysa alsın, bize ne. Gülen’ in o  konuda  bize  yanaşma sebebi  şuydu: Himaye arıyorlardı. En önemli motiftir himaye, ne paradır, ne puldur, ne başka  bir  şeydir; himaye çok önemli bir motiftir malumunuz. Böyle bir ilişkiye girdiğimiz takdirde doğrudan doğruya ortak olacağız ve himaye noktasında da bir hami vaziyetine geleceğiz, o yüzden kabul edilmemiştir tarafımızdan, doğrudur. Hâlâ da bunu yaptığım için hiç pişman  değilim.

AYTUN ÇIRAY ( İzmir) – Peki, Sayın Müsteşar size böyle bir öneride bulundu mu, Köksal Bey, Köksal Bey böyle bir öneri getirdi mi  MİT toplantılarında size.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER  –  Köksal  Bey’in  zamanında ben Kıbrıs’ta sürgündeydim. O  yüzden  cevaplayamayacağım.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) – Tamam ama bu konunun aydınlanması konusunda da teşekkür ederim yani gayet samimi her şeyi ifade ettiniz.

Ben teşekkür ediyorum, sağolun.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul)  –  Dönem derken  2005 -2010 mu?

EMEKLİ MİT  MÜSTEŞARI EMRE  TANER  –  Benim 2005 -2010  efendim, evet.

AYKUT  ERDOĞDU  (İstanbul)  –   1999  operasyonlardan  sorumlu MİT Müsteşar Yardımcısı, 2005 MİT Müsteşarı, 4 kere  görev  süresi  uzatılarak  2010 emekli.

BAŞKAN –  Aytun Bey, var mı  sorunuz?

AYTUN ÇIRAY (İzmir) – Hayır ama benim söylediğim karışmasın diye söylüyorum: Sayın Müsteşarımızın Müsteşar Yardımcısı olduğu döneme aittir sorduğum soru o, siz de öyle anladınız?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, benzeri teklifler Müsteşar olduğum zaman da geldi, o  zaman da “hayır” dedik.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) –  Tamam, teşekkür ederim.

BAŞKAN – Şimdi soru sırası, Mehmet Erdoğan,  Milliyetçi  Hareket Partisi, Muğla Milletvekili.

Buyurun efendim.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Hoş geldiniz Sayın  Müsteşarım.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Teşekkür ederim, sağolun.

AYTUN ÇIRAY (İzmir) – Şimdi, “7 Şubattan sonra karşılıklı mücadele başlamıştır.” dediniz, yanlış anlamadım herhâlde. 15 Temmuz  yaşandığına göre, bu 7 Şubat ile 15 Temmuz arasında o zaman eksiklikler, kopukluklar, boşluklar var. Bunlar nedir? Bir daha böyle bir yapıyla, 15 Temmuzla karşılaşmamak için o  boş alanı nasıl kapatmamız lazım? Birinci sorum bu.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Şimdi, soruyu  tam  net  olarak şey yapamadım. Yani,  7 Şubat  ile 15 Şubat  arasında ben görevde olmadığım için…

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – 7 Şubat 2012’den it ibaren  karşılıklı olarak devletle aslında bir mücadele başlamıştır ama  üç  sene  sonra,  dört  sene sonra  15  Temmuz gecesini yaşadığımıza göre  burada devlet tarafında  bir eksiklik var. Bu eksiklik nedir, bunu nasıl kapatmamız lazım?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, tabii, “Eksiklik şu anda şudur, budur.” diye ifade etmek kolay değil. Bir defa, o tarihlerde görev başında olmadığım için gizli, kapalı ve açık bilgilerin çoğundan haberdar olmadım, bilemiyorum. O  it ibarla, ancak bir basın izleyeni, bir  görsel izleyici olarak bazı şeyleri cevaplayabilirim o  süreç  için. Mücadele yapılmıştır ama mücadele zannedildiğinden de daha köklü olması gerekmektedir, belki o nokta gözden kaçırılmıştır. Yani, şöyle  ifade etmek istiyorum: 7  Şubatta 4  tane savcının, 5  tane hâkimin…

MEHMET ERDOĞAN (Muğla) – Yani,  kırk  beş  yıllık tecrübe içerisinde  bir değerlendirme yapabilirseniz.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – O konunun değerlendirilmesinde zorlanıyorum, açıkçasını ifade edeyim, zorlanıyorum. Çünkü, “mücadele başladı” dedikten sonra  siyasi  iktidarın  bir  eksikliğinden söz etmek o noktada kolay değil ama alınan önemlerle yetersiz kalı ndığını da ifade edebilirsiniz çünkü alan çok geniş bir alan, kontrolde  zorluklar vardır, haber trafiğinde sıkıntılar vardır, önlemlerin alınmasında da bazı gecikmeler zarureten olmuş olabilir. Yani, genel hatları itibarıyla  bu  şekilde  özetlemek daha makul olur diye  düşünüyorum.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – MİT’ in diğer istihbarat örgütlerinden - CIA, Alman istihbaratı, İsrail istihbaratı, İngiliz ve benzeri - ne farkı var? Sizin döneminizde MİT’in yeniden yapılanması, teşkilatın faaliyet alanını daraltan unsurları ortadan  kaldıran bir  çalışmanız, bir  yasa  değişikliği teklifiniz oldu  mu iktidarlara?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, o noktada bir yasa değişikliği teklifine kadar olay  gelmedi ama  bu  kurumun  yeni  baştan gözden geçirilmesi gerektiğine dair konuşmalarımız, sohbetlerimiz, karşılıklı f ikir teatileri içerisinde bu yapılmıştır ama bir yasa teklifi yapılmamıştır çünkü o noktada bir yasa teklifinin hayatiyet kazanması mümkün değildi. Biraz evvel  size ifade ettim: Asker bana gönderiyor, diyor ki:  “ Sizi seven, sayan biriyim. Şu, şu, şu telefonlarınız dinleniyor, dökümleri de  aşağıdadır.”  Benim,  müsteşar yardımcılarının, başkanların; bakıyoruz, doğru,  konuşmalara bakıyoruz hepsi doğru. Şimdi, devletin devleti kontrol ettiği bir dönemde siz hangi yasa teklifiyle hangi sadeleştirmeyi yapabilirsiniz? Mümkün değil.  O  kadar karanlık bir ortam ki yalanlar, doğrular iç içe, her şey iç  içe. Gerçek bilgiye ulaşmakta zorlanıyorsunuz, gerçek doğruyu bulmakta zorlanıyorsunuz,   o it ibarla yapılmamıştır ama yapılmasında fayda vardır. Belki benden sonraki dönemde Hakan Bey’le yaptığımız bazı görüşmelerde onu öğrendim, bazı değişiklik teklifleri üzerinde çalışıyorlar, MİT’in yapılanması  konusunda  da  bazı anlayışları var.

Bilemiyorum, bu aceleye getirilmemeli, çok iyi d üşünülmeli, ciddi olarak bakılmalı. Hep şu  soru  sorulmuştur: “ Neden CIA  gibi çalışmıyorsunuz?” Ben  de diyorum ki: “Siz evvela Amerika olun, ondan sonra CIA’ yı kuralım.” Şimdi, Amerika olmayan bir ülkede “ Niye CIA gibi çalışmıyorsunuz?” tabiri fevkalade sıkıntılı bir tabirdir. Hepsi birbirine bağlantılı hadiseler. Siyasetinize, sosyolojinize, yetişmiş personelinize,  anlayışınıza,  eğitim  durumunuza  bağlı bir hadisedir bu. Hepsi bir araya gelecek, o  zaman mükemmel çıkacak.

Bilmiyorum cevap oldu mu?

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) –  Evet, teşekkür ediyorum.

İstihbaratın tek elde toplanmasının çok daha  iyi  olacağından  bahsettiniz. Onu da FETÖ gibi bir örgüt ele geçirirse ne yapacağız, tek elde toplandığında bunu nasıl çözeceğiz?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – O zaman bir Ayetel Kürsi okuyup Allah’a sığınacağız, başka yapacağımız bir şey yok. Eğer tuz da  koktuysa ölmüştür bu iş, çaresi yok, çaresi yok. Olmamalıdır, olmamalıdır, devlet, olmaması için gerekeni yapmalıdır. Temennimiz  bu.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – MİT varken  Cumhurbaşkanı  15  Temmuzu neden eniştesinden öğrendi? Bunu merak  ediyor,  bütün  herkes bunu soruyor.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, onu  şimdi  çalışanları buraya davet ettiğiniz zaman en tatminkar cevapları onlardan alacaksınız. Yedi yıl oldu emekli olalı, bahçecilik yapıyorum, sardunya  üzerinde, gül üzerinde bir bilgi  verebilirim.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – Kamu Güvenliği Müsteşarlığı kuruldu, sanıyorum siz görevdeyken kuruldu Kamu Güvenliği Müsteşarlığı. Bu istihbaratın derlenip toparlanması ve kullanılması konusunda bir fonksiyon üstlendiniz. Siz bununla ilgili ne  düşünüyorsunuz?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, onu da hemen cevaplayayım: Bunlar kozmetik düzenlemelerdir, makyaja dayalı düzenlemelerdir. MİT’in Kanunu okunmalıdır  ye niden, MİT  Kanunu  okunmadan oradaki gereklerin hiçbiri yerine getirilemez. Bunların hepsi MİT Kanunu’nda var. “ Patron MİT’tir.” diyor MİT’in 644 sayılı Yasası, 2597 sayılı yasası. Ondan sonraki tadilatların hepsini üst üste koyun, görün, orada çok açıktır, orada “Patron örgüt MİT’tir.” diyor, evet ama MİT olamıyor bir türlü  patron  örgüt,  olamıyor;  it ibar  görmüyor,  yardım  görmüyor,  basından destek almıyor, kurumlardan destek almıyor. O zaman nasıl olacak bu iş? Yani, şimdi burada olayın tamamını getirip istihbarata dayamak çok büyük bir kolaycılık oluyor. İcrai mesuliyet sahibi olan kurumlar da bir şeyler söylemeli, bir şeyler yapmalı, ondan sonra İstihbarat hesabını versin. Kırk dört yıl bir istihbaratsızlığın hesabını vermekle geçti benim hayatım. Hoş bir ş ey  değil, hoş bir şey değil. Alınmış bilgiler vardır. Bu ülke iki defa kültür ihtilalinin eşiğinden döndü, MİT döndürdü. Kimse bunu  düşürmüyor,  aklından  geçirmiyor.

BAŞKAN –  Hangi zamanlar efendim.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, aşırı sol terörle mücadeleyi bu teşkilat tek başına yapmıştır; ne polis ne jandarma ne  de  diğerleri henüz o yetişmişlik seviyesinde değildi. Çok mütevazi kadrolarla yapılan büyük bir mücadeledir. Arkasından, bölücü terör örgütüyle yapılan mücadele aynı şekilde yürümüştür. Ee, şimdi FETÖ’de arkadaşlarımız aynı gayret içerisinde, mutlaka gayret gösteriyorlar. Bu kadar insanın ismi nereden bulunuyor, on binler atılıyor. 15 Temmuza kadar bilinmeyen  isimler  15 Temmuz akşamından sonra  bir anda  ayan  beyan ortaya çıktı. Nasıl o ldu  bu iş? İstihbarat mı arttı birdenbire  efendim?

BAŞKAN –  Sayın Müsteşar, affedersiniz.

“İki defa kültür ihtilalinden döndü, biz önledik.” dediniz. Hangi  tarihlerde, nasıl bir kültür  ihtilali?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, 1970’li yılları arz ediyorum, aşırı sol terörün Türkiye’de her alanda kol gezdiği dönemleri ifade etmek istiyorum. Belli yerlere kadar gelmişti ülke, oralardan çekildi,   alındı.

Efendim, şunu söylemek istiyorum: Millî İstihbarat Teşkilatı birçok şeyi yapamamıştır ama yaptıklarına şaşmak gerekir mevcut imkânlarıyla. Bunu da  bir tarafa kaydetmekte yarar  var.

MEHMET ERDOĞAN (Muğla) – Evet, şimdi, Sayın İlker Başbuğ’un az  önce Sayın Aytun Çıray Bey’ in sorduğu soruyla ilgili olarak askerî personelin geliş gidişlerinin teşkilatta yarattığı zorluklardan bahsettiniz. İşte “Biz tam yetiştiriyoruz, sonra tekrar geriye gidiyor, sonra tekrar geliyor. Bu  kopuklukların bir hafıza oluşmasında,  kurumsal hafıza  oluşmasında eksiklikleri var.” dediniz. Pekâlâ, bu eksiklik bir taraftan bakınc a  böyle ama öbür taraftan bakınca TSK’nın kendi istihbarat ihtiyacını  karşılaması  konusunda MİT’in orada elemanlarının  yetişmesini  sağlayarak  bir katkı vermesi olarak da buna bakmamız mümkün  mü?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Evet,  mümkün.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – Yani, orada o kopukluk ordunun içindeki istihbarat eksikliğinin temelini oluşturuyor gibi. Bu ikisini bir araya getirdiğimizde öyle bir sonuç çıkıyor. Siz bunu nasıl   değerlendireceksiniz?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Sayın  Milletvekilim  şöyle ifade edeyim: Biz burada devamlılıktan  yanayız.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) –  Muhakkak.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Silahlı Kuvvetler oraya bir personel versin, almasın. Kabul. Versin, almasın. Bunun  generallik  sırası geldi, bunun albaylık sırası geldi, bunun kıtası geldi, bunun karargahı geldi deyip bu girmeler, çıkmalar devam ettiği sürece bu devamlılık olmuyor. Bizim itirazımız buradandır, yoksa askerî şahsa niye  it iraz  edelim?  Kırk  dört  senenin  otuz  beş  senesinde  ben  askerlerle  beraber  çalıştım,  en  de mutlu olduğumuz dönemlerdi. Evet, fevkalade açık söylüyorum çünkü askerler bu teşkilatın içerisine siyaset sokmamışlardır, fevkalade  rahat  çalıştık, o  dönemde fevkalade rahat çalıştık. Bakın  bunu  da  burada  söylüyorum, huzurda. Yarın basın da yazar bunu, herkes de duyar, o kadar açıktır. Şimdi, askere karşı bir tavır yoktur Millî İstihbarat Teşkilatında.

BAŞKAN - Mefhumu muhalifinden “Siviller buraya siyaset  soktu  mu demek istiyorsunuz?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hayır efendim, öyle bir şey söylemiyorum. Yani, biz siyaseten çok rahat  dönemler  yaşadık demek istiyorum. “Siyaset buraları ele geçirmiştir, şunu yapmıştır diye asla  öyle  bir  şey söylemiyorum.” Millî istihbarat teşkilatı her dönemde kendisini korumasını bilmiştir, bunun özeti, cevabı  budur.

BAŞKAN – Tamam. Buyurun.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – Son olarak da, siz tabii ki  çözüm  sürecinin mimarı olarak biliniyorsunuz. Bu süreç Türkiye’de çok tartışıldı. O tartışmalara, polemiklere girmek istemiyorum, oraya girersek hem Komisyonumuzun çalışma alanı dışına çıkmış oluruz hem de o tartışmayı bitiremeyiz ama ben bu sürecin içerisinde Fetullahçı terör örgütünün bu işin içerisinde olup olmadığını, varsa sabote  mi  ettiğini,  katkı  mı  sunduğunu merak ediyorum. Onunla ilgili söyleyeceğiniz bir değer lendirmeniz  varsa…

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Evet,  7  Şubatta  Fetullah Gülen şimdiki MİT Müsteşarını, beni, benim dönemimdeki yardımcımı, 2 MİT personelini yargı önüne çıkarmak için çok dehşetli bir kumpas kurmuştur. Ben KCK’nın kurucusuyum iddiaya göre. Allah’ ın işine bakın. Bir iddianame konur, doğru düzgün bir iddianame yazılır, başka bir şey değil. Diyarbakır  doğumluyum, evet.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) –  Lice  mi?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Liceli değilim, Diyarbakırlıyım. Babam zavallı ikinci askerliğini yaparken  orada  doğmuşuz diye biz bir anda olduk Kürt. Kürtlere karşı değilim, Kürt meselesinde çözüm sürecine giriş sebebim de budur. Kan, dursun istedik. Hâlâ durmuyor, sıkıntı devam ediyor, devreye girişimizin sebebi budur. Döne min Cumhurbaşkanı  Sayın Abdullah Gül hayattadır, biliyor. Yapılacak işler konuşulmuştur. Sayın Erdoğan hayattadır. Devletin aklıyla yola çıkılmıştır, biz kendi aklımızla yola çıkmadık. Biin teması risk alarak yaptık, korkmadık, hâlâ da korkmuyorum. Açıkça ifade ediyorum: Biz Oslo sürecine yabancılar Kürt meselesini oyuncak yapmasın diye girdik. Şöyle bir baktık, ne  kadar yabancı servis varsa hepsi  PKK’ yla iç içe istedikleri gibi konuyu alıyorlar, veriyorlar, zavallı Türkiye kenardan seyrediyor. “Olmaz.” dedim dönemin Başbakanlarına ve diğerlerine, devreye girmemiz lazım, müdahale etmemiz lazım, biz baş başa kalmalıyız bu grupla, problemi kendimiz çözmeliyiz, başkalarına  bırakmayalım.  Onların niyeti başkaydı, uluslararası bir konferansa götürmek istiyorlardı konuyu, çok taraflı, çok yanlı bir konferansa götürmek, Kürt meselesini orada hallettirmek istiyorlardı, tabii ki aleyhimize. Oslo’ ya bu yüzden gidildi. Oslo ihanet değildir, bunu söyleyenler yanılır. Her yerde sapına kadar konuşurum  bunu,  sonuna kadar konuşurum. Oslo ihanet değildir; Oslo, bir kanın durdurulması için  yapılmış bir hadisedir. Gizli servisler mayınlı bölgeye girer, mayını temizler, arkadan siyaset girer,  gizli servisler bunun için  kurulur. Bunu  alıp  getirip de gazete manşetlerinde hıyanet içe risinde kaldılar, onu yaptılar, bunu yaptılar diye… Ne bir protokol vardır, ne bir anlaşma vardır, ne bir sözleşme vardır, sadece güven artırıcı önemler üzerinde bir tartışma zemini yaratmaya çalışılmıştır, hadise budur. Bunlar konuşulmadı, anlatılmadı. Bu nları ben çıkıp bir gün televizyonda söyleyecektim, bugün nasip   oldu.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – Pekâlâ, bu işin deşifre olmasında Fetullahçı terör örgütün bir yapısı var mı bu çalışmaların deşifre olmasında?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, çözüm süreci iç ve dış bazı mihraklar tarafından yürümesin diye istendi. Yabancılar çözüm süreci olduğu takdirde Türkiye'nin bölgesinde bu problemi halletmiş, kanatlanmış bir ülke olmasını istemediler. Örgütün içinde bazı kadrolar çözüm  sürecinden  ürktü, ben bunları yüz yüze görüştüm bu adamlarla, çok açık ifade ediyorum. Sebep şuydu: 500’ ün üzerinde bir yönetici kadro “Biz ne olacağız? Çözüm sürecinden sonra biz Türkiye’ ye dönersek tutuklanacağız. Ne yapacağız?”  Gidin Norveç’te oturun, gidin İsveç’te oturun. Hangi  parayla,  hangi  pulla,  hangi fonlarla? Büyük tereddütler vardı, o gün dağa  çıkanlar  bugün  55  yaşında. 60 yaşına gelmiş adamlar var. Dağda emeklilik yok, dağda ölüm var bunu biliyorlar, yanaşmak istediler fakat yapamadılar, olmadı çünkü önlerine doğru düzgün bir yol haritası koyamadık. Çözüm süreci belli bir yere geldi, Habur’da t ıkandı. Habur ihanet değildir.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – Silahlar bırakılmadan bu görüşme nasıl yürüyebilirdi ki?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI  EMRE  TANER  –  İşte,  silahların bırakılmasına çalışıyorduk, bütün mesele  buydu,  bunun  altyapısı sağlanıyordu. Evvela eylemler bırakılacak, ondan sonra silahlar bırakılacak, ondan sonra bu kadrolar olduğu gibi Türkiye dışına çıkacak, daha sonra da bunların rehabilitesi için bir uluslararası progr am uygulanacak, çözüm süreci budur.

BAŞKAN –  Mehmet Bey, var mı başka  sorunuz?

MEHMET ERDOĞAN (Muğla) – Ben orada cemaatin bir etkisi olup olmadığı sorusuna cevap  alamadım.

BAŞKAN - Cemaatin bir etkisi var mıdır? Oslo görüşmelerinin  sızmasında bir rolü var  mıdır?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Cemaatin etkisi  vardır. Cemaat bu konuda çözüm sürecinin mevcut Hükûmet eliyle başarılmasından rahatsızdır. Bundan daha açık bir cevap olmaz   herhâlde.

BAŞKAN –  Teşekkür ederiz.

Aykut Erdoğdu Bey, İstanbul Milletvekili, Cumhuriyet Halk Partisi. Buyurun Sayın Erdoğdu.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Öncelikle şunu söyleyeyim: Devlet bürokratı kökenliyim, Hazine Müsteşarlığından. Şu sol hakkında söylediğiniz şeyler dışında, ilk geldiğinizde, bizim üstatlarımız vardı böyle babacan, eski devlet adamı üstatlar, o şeyi almıştım ama bu solla ilgili  sizinle  entelektüel olarak tartışmak isterim. Belki de MİT’ in o kararı bu  ülkenin geri kalmasındaki en önemli karardır, bunu başka bir platformda   konuşuruz.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hayır, ben şu kadarını söyleyeyim: Emekli olduktan sonra düşündüğüm sorulardan bir tanesidir. Biz acaba çalıştığımız dönemde doğru kullanıldık  mı?

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) –  Bunu konuşalım  üstadım.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Her zaman konuşalım. Kullanılmadık.

BAŞKAN –  Sayın Erdoğdu, buyurun.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Şimdi, biz bürokrasideyken  bizim aramızda bir Maliye- Hazine çekişmesi vardı. Gördüğüm kadarıyla Genelkurmay- MİT çekişmesi veya Gümrük-Dış Ticaret çekişmesi var. Genelde bu tatlı rekabet kaliteyi de getirirdi ama bazen tabii sonuç olarak şeyde…

Biz kara para incelemelerini de yapardık, gizli para incelemelerinin müfettişiydim ben, bizi Amerika’ ya götürdüler. Amerika’da bu Hazine kontrolörleri orada CIA’ in de üstündedir, kambiyo,… kontrolörleri, onlarla çalışıyoruz. Deminki o ankesör meselesini kötüyle kullanmasın  -tutanağa  geçsin diye söylüyorum- PEP diye bir sistemden bahsettiler. PEP, Politcal Exposed Person, Amerika Birleşik Devletlerinde ders olarak dünyanın çeş itli yerlerinden gelmiş kara para müfettişlerinin... “Nedir bu?” dedim Dedi ki: “Türkiye’de Maliye Bakanının oğlu kumarhaneden kredi kartını geçirdiğinde Amerika’da kırmızı bayrak sallanır ve biz bu bilgiyi toplar ve izleriz. Sonra bu bilgileri birleştiririz “IT” diye programlar var. IT programı şu:  Bunun  gibi  binlerce sütunu yan yana koyuyor, öykü oluştur diyor. Sonradan  bizde  MASAK’ta da kullanmaya çalıştılar da herhâlde anladığım kadarıyla  Fetullahçılar kullanmış, şimdi kimse devam etmiyor. Şunu anlatmay a çalışıyorum: İstihbarat böyle dağa gideyim de Ciro Dağı’na bakayım değil. İstihbarat böyle kaliteli, nitelikli bir iştir, ağırlıklı masa başı işidir. MİT Müsteşarlığına baktığınızda da kökleri Osmanlı’ ya dayanıyor.  O  sol  hakkındaki f ikirlerine rezerv koyarak, müsteşarı zaten kurumun kalitesini de  belli eder. Yani bu anlamda baktığınızda bizim için önemlidir, bizim ülkemizde  bu birimlerin güçsüz olmasının  sebebi de  bu  ülkedeki  siyasi  akımların birbirine ölümcül karşılık olmasıdır. Kutuplaşmış bir şeyde sol geliyor, sağ geliyor, işte radikal İslamcı hareket geliyor, falan f ilan. Bu yüzden bir ülke… Mesela, Amerika Birleşik Devletleri bunu üç  yüz sene önce, İngiltere bilmem,   iyi mi halletti, o  da neyse şey  yapmıyorum.

Şimdi, sorularıma geleyim: Bu Oslo görüşm esine devam olarak bir soru sormak istiyorum efendim: Yani, anladığım kadarıyla şimdi Oslo’da bir üçüncü göz var anladığım kadarıyla; İngiltere. Sizce bunu kim sızdırdı? Önce onu sorayım efendim.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Yani, tek defada cevaplanması zor soru,  biliyorsunuz.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Tamam, daha sonra o zaman şey diyorsanız.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hayır, Rufailer bilir. Ama, doğrusunu söylemek icap ederse, bu çözümün olmasını istemeyenler sızdırmıştır.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) –  Çünkü…

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Şimdi, bakın, şöyle ifade edeyim, sözünüzü kesiyorum: Oslo’ da masanın başında oturanlar böyle oturuyor. Norveç gizli servisi hattını bağlamış, İngiliz gizli servisi hattını bağlamış, muhtemelen. Yani, yabancıların elinde bir enstrüman hâline gelmiş konu. Bizim koparıp almak isteyişimizin sebebi budur. O yüzden bu olayın arkasında Türkiye' nin Kürt meselesini çözmesini istemeyen birçok ülke vardır. Yani,  burada  ete   kemiğe  büründürüp  de   şudur,  budur  diye  sayman ın  bir anlamı yoktur. Biraz evvel de ifade ettim, örgütün bir bölümü istememiştir ve Fetullah Gülen ve arkadaşları da bu mevcut Hükûmet üzerinden bu problemin çözülmesinden rahatsız olmuşlardır. O yüzden onların dahlini o noktada şekillendirmek doğru olur  kanaatindeyim.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Şimdi, tarihî bir tutanaktır bu, bir sürü konuşma yapıldı, ben çok önem vermiyorum. Şu tarihî bir tutanaktır: Türkiye'nin Kürt meselesiyle alakalı devletin en yetkili kurumlarındaki birinin başının bunu söylemesi bence çok önemli, değerlidir de Türkiye'nin geleceği açısından çünkü çok önemli bir şey söylediniz “Bu iş uluslararası konferansa gidiyor.” dediniz.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –   Evet.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Yani, bugün Suriye’nin uluslararası konferansa gitmesi, Birinci Dünya Savaşı meselelerinde olanlar… Bu uluslararası konferansa giderken bu engellenmiş. Bu  benim  için  önemli  bir şey. Yani, ben bunları kafama not etmeye çalışıyorum. Şu anda soruyorum, sizden önce ben şunu sordum: Cemaat, PKK’ yla a lakalı Başbakanlıkta bir sunum yaptı mı? Bu sunumun içerisinde Abdullah Öcalan’la görüşme yöntemleriyle ilgili bile detaylı bilgi verdi mi? Ki  o  sunuma göre de  cemaat PKK’ yla mücadele edilmesini istiyor görünüyor. Buna cevap  vermediler,  vermek istemediler veya bilmiyordular ama bunlar önemli bağlantılar. Çünkü, Kürt meselesi ile cemaat meselesi birbiriyle karşılaşan meseleler. Siz bu  konuda önemli bir şey söylediniz. Bu kapsamda şunu soruyorum: Paris’te 3 kadının öldürülmesiyle alakalı PKK sürekli şöyle bir propaganda yaptı: “Bunu MİT öldürdü.” diye. Bu konuda bir şey demek ister misiniz efendim?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Diyemem çünkü o noktada görevde değildim. O itibarla o noktayı artık  daha  sonra  Sayın  Müsteşar  buraya gelirlerse ona soracaksınız. Yanlış bir şey söylemiş olmak istemem, yorumdur, şudur, budur  yapamam.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Ama, anladığım kadarıyla yine  devletin  iyi, çok  önemli bir bürokratının gözünde Kürt meselesinin barışçıl çözülmesi    en büyük yurtseverlik benim anladığım ka darıyla, sizin bu çizdiğiniz kompozisyonda.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Evet  efendim.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Yani, kan aktıkça bu  ülke güç kaybediyor. Kim ki bu ülkede kan akmasına devam ediyorsa bu ülkenin güç kaybetmesinde aynı zamanda… Çünkü  bugün  bir cinnet  döneminde  artık kimse kimseyi dinleyemiyor.

SELÇUK ÖZDAĞ (Manisa) – Aykut Bey, bir soru sormuştunuz,  o  soruya…

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) –  Aldım.

SELÇUK ÖZDAĞ ( Manisa) –  Hayır, daha önce bir soru  sordunuz.

Dediniz ki: Başbakanlıkta Fetullahçılar  Genelkurmaya  bir  brifing  verdiler mi?

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Hayır, öyle değil ama durum. Emniyet içerisinde bir birimin Başbakana verdiği bir sunumdan bahsediyorum,  Başbakana görüntülü bir sunum yapıldığını  söylüyorum.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Ben bunu  bilmiyorum  efendim.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Yani, şey anlamında, bunu desteklemek için söyledim.

Şimdi, buradaki önemli mesele şu: 2010 yılındaki 7 Şubat krizi. Siz o zaman MİT Müsteşarısınız.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Hayır,  ayrılmıştım.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Evet, peki, sizce cemaat MİT Müsteşarlığını mı istiyordu, MİT Müsteşarını mı istiyordu?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Cemaat MİT Müsteşarlığına hulul edemedi; dağıtıp, yıpratıp tasfiye etme sürecine girdi; aynı za manda, MİT müsteşarları üzerinden de Başbakana hesap çıkarmaya çalıştı.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Şimdi, sizce cemaatin MİT  müsteşarı adayı kimdi veya en azından Hakan Fidan cemaatin MİT  müsteşarı  adayı  mıydı?

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Buna benim cevap vermeye boyum da yetmez, yaşım da yetmez, onun  için  bu  konuda  bir şey söyleyemem.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) –  Anladım efendim.

EMEKLİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Cemaatin  imamlarını  bile daha yeni yeni öğrenir hâldeyiz yani, MİT müsteşarı adayını tabii ki  bilemem,  bir şey söyleyemem.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Şimdi, çünkü o 7 Şubat krizi  aslında  bu konudaki en önemli şeyden biri ama oradaki karanlık perde bir türlü aralanamadı. Çünkü, oradaki soru işareti şu: Hakan  Fidan’ ı  ifadeye çağırıyorlar; bu, demek ki kişisel olarak Hakan Fidan’ ı hedefe koyuyorlar ama aynı zamanda bütün Fetullahçıların da Hakan Fidan  döneminde MİT’e  girdiği gibi bir sonuç çıkıyor. Burada iki şey var:  Bir,  bu  mücadele  göstermelik  olabilir; iki, Hakan Fidan dışında MİT’te bir yapı nın, özellikle personeli alan yapının cemaatin eline geçmesi olabilir. Bu iki alternatif arasında ben kafamı netleştiremedim Hakan Bey gelirse  soracağım.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Evet, doğrusu  o.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Şimdi, burada bizim  sürekli  konuştuğumuz bir mesela var yani darbe yapıldıktan sonra da Hükûmet yetkilileri “Bu darbenin arkasında Amerika vardır.” dedi. Şimdi, tabii “Amerika” dediğimiz Maliye Bakanlığı değil Merkezi Haber Alma Örgütü CIA’den bahsediliyor. Şimdi, bizi bu konuda bilgilendirebilecek tek yer, tek yer diye haksızlık etmeyeyim en önemli yer Millî İstihbarat Teşkilatıdır. MİT sizin döneminizde yapılan çalışmalarda CIA ile Fethullah Gülen örgütü arasında Türkiye’de doğrudan bir bilgi paylaşımı, bilgi havuzu oluşturulmas ı, mesela bu şey gibi Fuat Avni hesapları tarzı, havuz hesaplarının oluşturulması tarzı bir şüphe duydu mu? Delil olarak söylemiyorum, bir şüphe  duydu  mu?  Bir  bilgi geldi mi? CIA’nın Türkiye ajanlarıyla cemaatin Türkiye’ ye yerleştirilmiş kamu görevlileri arasında bilgi paylaşımı veya paslaşma oldu  mu  özellikle  Ergenekon davalarında, Balyoz  davalarında?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Şimdi, tabii, Fetullah  Gülen anılan tarihte Amerika’ ya gittikten sonra örgütün karar ve  hareket  noktası  oraya taşındı biliyorsunuz. Bunu orada da yaparlar yani illa Türkiye içerisinde böyle bir şey yapıldı yapılmadı diye  bir  zorlamaya girmeye gerek yok. Orada    ne olup bittiğini tam bilemedik bunu söylüyorum. işin başında da ifade ettim Gülen’ in  Amerika’ ya  gidişi onu rahatlatmıştır, bizi zora sokmuştur çünkü  bazi bilgileri almakta çok sınır ve sıkıntıya girmişizdir. Bir şey söylemem mümkün değil ama yıllardır orada yaşayan bir örgüt liderinin hangi sebepten orada tutulduğunu anlamak için “ Küresel sermayenin izdüşümüdür.” dedim  bir az  evvel ifademde.

AYKUT  ERDOĞDU  (İstanbul)  –  Farkındayım,  o  önemli  sözü  not ettim zaten.

ESKİ MİT  MÜSTEŞARI EMRE TANER  –  Evet, yani şimdi, artık daha…Hava bulutluysa yağmur yağacak  demektir.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Tabii “küresel sermaye” önemli bir söz ama vaktimiz yok başka bir şey sormam gerekiyor.

Şimdi, bu Ergenekon süreci sırasında Ayşenur Arslan’ a 2008 yılında “Aslında Ergenekon diye bir şey yok. Ama Sayın  Başbakanı  bu  cemaat korkuttu ona suikast olacağı; dolayısıyla bu meyanda haberler çıktı .” Böyle bir beyanınız oldu mu? Ergenekon davasıyla ilgili  ne düşünüyorsunuz?  Ergenekon, Balyoz, askerî casusluk gibi o  paket davalar hakkında?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Şimdi, tabii,  çalışma  dönemimin sonuna gelen hadiselerdir. O itibarla eksik kalı r daha sonraki gelişmeler çok daha vahim noktalara kadar  ulaşmıştır  ama Ergenekon davasının başından itibaren bir kumpas olduğu açıktır seçiktir ve  sonunda da   bu bütün haşmetiyle ortaya çıkmıştır. Yani  bu  konuda  artık  öyledir  böyledir diye bir düşünce çeşitliliğine kanaatimce ihtiyaç olmadığını zannediyorum. Başından it ibaren düzmece bir faaliyettir sonuçları da bunu  göstermektedir.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Sizce veya MİT içinde karşı istihbarat faaliyetleri nasıldır? MİT içerisinde çeşitli ülkelerin etk isinde olan ve birbirine rakip olan yapılanmalar var mıdır?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hayır, olamaz. MİT, kendi  içindeki grupları kontrol eder.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Bunu şu yüzden sordum efendim, delil olarak…

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Çoğu kurumda olmayan  iç  kontrol mekanizması MİT’te vardır. MİT’e girmekle olay  bitmiyor;  ne  yaparsınız, ne edersiniz, ne oluyor ne bitiyor diye bir  kontrol  mekanizması vardır hele bu son zamanlarda o kontrol mekanizmasının  daha  da kuvvetlendiğini hissediyorum ve zannediyorum. Hakan Bey bu konunun daha detay bilgisini size verebilir.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Sizin operasyonel dönemde en önemli, Müsteşar Yardımcılığınız olan döneme de belki sirayet etmiştir ama işte,  Mehmet Eymür üzerinden ve bunlardaki karşılıklı ekiplerin çatışmaları üzerine biz kitaplar okuduk. Bu anlamda sormuştum “MİT içerisinde karşı yapılanmalar var mıdır?” diye.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Öyle  gösterilmek  istenmiştir. MİT içerisinde böyle şekillenmiş bir Amerikancı kısım, bir ba şka kısım, ve sair çeşitli adlar altında fraksiyonel bir bölüm  asla  olmamıştır.  Asla  olmamıştır  ama ayrıldıktan sonraki şeyi bilmiyorum, o tarihten bu yana geçen yedi yılı bilmiyorum.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Peki. BAŞKAN –  Sayın Erdoğdu…

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Bir on dakika olmuş ben sorularımı sormaya başlayalı devam edeceğim ben.

BAŞKAN – Biraz önce kullanmadığınız soru hakkını da veriyorum o zaman.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Yok ya, hani “Önemsiz soru varsa bunu sorma.” de. Şimdi, o  zaman birkaç soruyu  atlıyorum.

Şimdi, Sayın Müsteşarım, burada bir Komisyon var. Komisyonun bence önemi şu: Sadece bir darbenin gerçeklerini mümkün olduğu kadar en geniş platformda ortaya çıkartmak değil olabilecek bir başka darbeye bir önceki darbenin gerçeklerini ortaya çıkararak engel olma görevi   var.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hatırlattınız bana, notumda var hızlı geçtim.

Efendim, çok açık bir soru; hep siz bana soruyorsunuz bir tane de ben sorayım müsaade ederseniz: Korgeneral, tümgeneral, başsavcı, Ana yasa Mahkemesi mensubu, emniyet müdürü, vali, bu insanlar bu gruba neden  teveccüh ediyor bunu düşündük mü hiç? Meselenin temeli budur. Neden bu insanlar o tarafa teveccüh ettiler? Korkunç bir şey, 50 pilot birden gözaltına alındı. Ee, nasıl oluyor bu? İtibarı var, mesleği var, parası var, şöhreti var. Fetullah ne verdi bunlara? Ne anlattı? Ne söyledi? Bunun sosyal anlamda, psikolojik anlamda ciddi incelenmesi gerekir. Sızmanın temelini anlamak için    bu noktanın adının konması lazımdır. Neden teveccüh ediliyo r  o  tarafa  doğru?

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) –  Sizin düşünceniz ne?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Ben onu bilemiyorum, bilsem zaten gidip hemen söyleyeceğim. Şöyle söyleyeyim, ana hatları  it ibarıyla sosyal, ekonomik, inanç açısından birçok boş alan var. Bu alanlar boş kaldığı sürece başkaları doldurur. Devletin bu alanları  doldurması  gerekir. Yasaklamayla yapamazsınız bunu. Bugün baba evladına dinini anlatamıyor, bilmiyor. Evlat hiç bilmiyor, çocuğuna zaten bir şey söyleyemiyor. Bu  ihtiyacı kim karşılayacak? Birçok FETÖ’ cüyle konuştum geçmiş dönemde yurt dışında görev yaptığım zamanda da “Nedir bu it ibar? Niye gidiyorsunuz bu  ışık  evlerine? Ne var burada? Sizi cazip kılan nedir?” diye. Babaları cevap  verdi bana: “Oğlum daha mazbut oldu.” dedi. “ Oğlum  ahlaklı oldu.” dedi. “Oğlum Allah’ ını, kitabını tanıdı.” dedi. Babayı bu ilgilendiriyor, baba bunun peşinde. Baba oğlunun haylaz olmasını istemiyor. Bakın, çok basit bir örnekle ifade ediyorum, buna benzer birçok şey çıkarabilirsiniz. Bu alanların dolduru lması lazım bu alanlar boş. Bu alanları devlet, düzenleyici ve yaratıcı anlayışıyla dolduracak. Nasıl yapacak onu bilemem. Kamu yönetimi için kurulan Müsteşarlıktan bahsettiniz o  Müsteşarlığın kuruluş amacı  budur.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) –  Efendim,  benim  beş  dakikam  size kurban olsun, önemli değil.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –   Estağfurullah.

AYKUT  ERDOĞDU  (İstanbul)  –   Benim  hesabıma  yazıyor  da   Başkan onu.

Şeyi söyleyeyim, son sorudan önce bir şey söyleyeyim: Ben de muhafazakâr bir ailede yetişmiş ve daha sonra sol  felsefeyi  okumuş  biri  olarak, ben bunları okudum. Temel, şöyle bir hata yapılıyor: Öfkeyle diyor ya “Salya sümük… İşte, ilkokul mezunu vaiz.” şimdi  böyle  diyorlar veya  PKK’ ya “Üç beş baldırı çıplak meselesi” denildi ya. Buradan başlayarak, asıl önemli sorun bu; bu tartışılabilir, bizim de söyleyeceğimiz var ama  tabii,  laik  bir  kafayla okuduğunuzda daha farklı bir gözle de okuyorsunuz bazı şeyleri. Bunu  da başka bir zaman özel sohbetlerde size ve Sayın Müsteşara anlatırım.

Son sorum şu: Sizin bu kadar önemli, kırk küsur yıllık bir istihbarat tecrübeniz var ve bu tecrübenizle 15 Temmuza baktığınızda sizce  15 Temmuzda kafaları karıştıran noktalar nedir? Bu Komisyona şu konu üzerinde durmanızı memleket adına tavsiye ederim dediğiniz şeyler nele rdir   efendim?

BAŞKAN –  Teşekkür ederiz Sayın  Erdoğdu.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER  – Efendim, 15 Temmuz, öncesinde bilinmese de oluş tarzı itibarıyla, sonuçları it ibarıyla bir büyük faciadır. 15 Temmuz, sadece ve sadece FETÖ’nün ve grubunun anlayışıyla realize edilmiş bir faaliyet olamaz. FETÖ’nün boyu kısa kalır, FETÖ’nün boyu kısa kalır. Bakın, çok açık ifade ediyorum, 2’ inci, 3’üncü, 4’üncü  darbeden endişe ediliyorsa FETÖ’nün boyu çık kısa kalır. Arkasındaki ortak aklın, arkasındaki küresel aklın mutla ka göz ardı edilmemesi  gerekir.  O  itibarla  büyük bir faciadır. İlker Paşamın tabiriyle “Büyük bir beladan, köşe başından dönülmüştür.” Çok büyük sıkıntılar olabilirdi. Olmaması için biraz evvel yaptığımız bütün konuşmaların özeti, her türlü tedbirin  alınma sı  gerekiyor. Tabii ki, böyle şiddetli bir kalkışma çok şiddetli tedbirlerle engellenir; onu da yadırgamamanız lazım. Evet, kurunun yanında yaş da yanıyor bazı ifadeler böyledir, doğrudur, kabul ediyorum ama böyle bir şiddetli hareket ancak çok kapsamlı bir karşı koymayla giderilebilir  o  yapılıyor.  Hatalar, eksikler, yanlışlar olabilir bunlar düzeltiliyor; itiraf ediliyor, söyleniyor, Sayın Başbakan bunları açıklıyor. Çok samimiyetle bir faaliyet yürütülüyor. Bir daha olmaması için herkesin kendi özeleştirisini yapması, kurumsal sorumluluklarını yerine getirmesi… Ben haber toplayacağım, siz icra edeceksiniz, öteki iyi yönetecek;  bir helva olacağız, topyekûn bir araya geleceğiz bütün  mesele  budur. Ayrışmayla olmaz, kavgayla olmaz, deklarasyonla olmaz.

AYKUT ERDOĞDU (İstanbul) – Sorumu açacağım çünkü Başkandan da izin aldım. Bu sorum çünkü  buradaki Komisyonun faaliyetini de  ilgilendiriyor.  Şu anlamda soruyorum; bir 2 ’nci, 3’üncü, 4’üncü darbesinden hatta darbenin devam ettiğinden bahseden bir endişe var. Buna  iktidar  başka  muhalefet  başka bakıyor. Şu anlamda, benim kişisel endişem, bu darbe artık bir iç savaş darbesi olacaktır. Zaten bunun da ilk amacı odur ve bu iç savaşın en makul olacak… Bu ülkeye kötülük yapmak isteyen bir melon şapkalı baksa  şunu  söyler: “Bu  ülkede  Kürtlerle Türkleri, Alevilerle Sünnileri birbirine kırdırırsam  bu ülke uzun zaman beli kırık bir hâlde kalır.” Orta Doğu’daki plan. Bunun da şöyle işleme konulduğunu -ben kendi adıma söylüyorum, sizin düşüncenizi de soracağım- HDP operasyonuyla başlayan, muhtemelen CHP operasyonuyla devam edecek, yargısal süreçle başlayıp toplumsal çatışma zeminine doğru götürülen bu süreçte ben bir darbe kokusu alıyorum bunu bu anlamda  size sormak istedim.

Bir de şuna da cevap verirseniz, son bu soruyla ilgili o larak; o  gece Hakan Fidan’a Sayın  Cumhurbaşkanının  ulaşamaması  kurum  kültürü açısından baktığınızda normal bir durum  mudur?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Efendim,  şimdi,  ben Türkiye’deki 15 Temmuz hariç bütün darbelerde görev yaptım övünmek gibi olmasın. Benim meslek hayatım Türkiye’nin demokrasi hayatıyla aynen eşdeğerdir, o yıllara takaddüm eder. Süleyman Bey’le  çalıştım,  rahmetli Ecevit’le çalıştım, Özal’la çalıştım, arkasından Sayın Erdoğan’ la çalıştım ve birçok ona benzer devlet insanıyla çalıştım. Çok iyiliklerini gördüm, çok  öğrendim açıkça ifade edeyim.

Şimdi, hadise tabii, çok şeydir, çok farklı; iyi görmek lazım. Bizim o dönemde Millî İstihbarat Teşkilatı aldığı her haberi bağlı olduğu Başbakana bildirir Allah’ ın emridir bu. Evvela Başbakana bi ldirir. Eğer haber muhtevası gerektiriyorsa Cumhurbaşkanına, ilgili  komutanlıklara,  varsa  ilgili  kurumlara ve ilgili bakanlıklara da durumu intikal ettirir.  Haberin  burada  asıllı  veya  asılsız olması önemli değildir. Haber “Önemine binaen kaydıihtiyatla da olsa sunulmuştur.” kaydıyla bildirilir. Bizim  zamanımızda haberler böyle bildirilirdi.  O itibarla bu dönemde bildirildi bildirilmedi meselesinin yine cevabını ben veremem; bilemiyorum, bilemiyorum.

BAŞKAN – Sayın Müsteşarım, bize soru sormuştunuz  “ Neden  bu Fetullah Gülen cemaatine teveccüh oldu?” diyerek. Cervantes’ in bir  sözü  vardır: “Bal olanın sineği çok olur.”  der.

Biz Hükûmet olarak mutlaka ki siyer derslerini koyduk, Kur’an - ı Kerim derslerini koyduk, Osmanlıca derslerini seçmeli ve  zorunlu  olarak  b azı  okullara koymuştuk ama yeterli görmedik. Mutlaka ki eksikleri vardır, Diyanet İşleri Başkanlığı daha aktif olmalıdır. Özellikle yurt dışında temsil edilen tüm kültür ataşelikleri, din ataşelikleri, eğitim ataşelikleri çok daha farklı çalışmalı, yurt dışına giden herkesi kucaklamalı. Örgütlerin kucağına düşmemeli bu insanlar hür akıllarıyla hareket etmeli. Mutlaka ki devletin de yapması gerekenlere bir atıfta bulundunuz, yapmaya devam edeceğiz. İnşallah bundan böyle gençliğimiz veya insanlarımızın  akıllarını  ipotek ettirmeyecekleri noktaya doğru gideceklerini  düşünüyorum.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Teşekkür ederim, sağolun.

BAŞKAN – Söz sırası yine  İstanbul  milletvekilinde…  Bu  Komisyonda hep İstanbul milletvekillerinin ağırlığı var; 6 milletvekil liğiyle temsil ediliyorlar payitaht olmanın herhâlde  ayrıcalığı.

Buyurun Sayın Kavakçı.

RAVZA KAVAKÇI KAN (İstanbul) –  Hoş  geldiniz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Teşekkür  ederim.

RAVZA KAVAKÇI KAN (İstanbul)  –  Teşekkür ederiz verdiğiniz bilgiler  için Sayın Müsteşarım.

Bize sunumunuz esnasında güvenlik istihbaratın diğer unsurlarını hatırlattınız. “MİT’in adı da Merkezi Devlet İstihbarat Teşkilatı olmalıdır.” dediniz. Daha önce dinlediğiniz misafirlerimiz arasında Genelkurmay Başkanlarımızdan “ Bize MİT’ten herhangi bir bilgi gelmedi.” diyenler   oldu.

Bu manada ordu içerisindeki örgüt  yapılanmalarının  tespiti,  yasal  olarak MİT’in yetkisi altında mıdır bunların tespiti yoksa Genelkurmayın da bu konuda yetkisi, görevi var mıdır, sorumluluğu? Özellikle Gene lkurmayda bir İstihbarat Daire Başkanlığı olduğunu da biliyoruz. “ MİT’in raporu olmadan kimseyi atmadık.” demişti Sayın Başbuğ, kendilerine bununla alakalı rapor gelmediğini belirtmişti bunu ilk olarak sormak istiyorum.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Ben hemen cevap vereyim müsaade ederseniz sorular çünkü karışıyor arka arkaya.

Şimdi, yani “ MİT raporu olmadığı için atmıştım.” tabirini şöyle anlamak lazım: Bizim bir insanın atılabilmesi için o insanın kanuni parametreleri  içerisinde yaptıklarını belli bir noktaya ortaya koyabilecek tarzda bir rapor hazırlamamız lazım. Şimdi, böyle bir bilgiye ulaşamadığımız zaman ee, zoraki zorlamalarla, duyumlardan kaynaklanan “Şu şudur, bu budur, bu albay şunu yaptı, bu  general bunu yaptı.” tarzındaki ifadeler mesnetsiz v e  temelsiz kalır  o itibarla bildirilmemiştir sıklıkla ama stratejik anlamda sıkıntı söylenmiştir. Yani ordu içinde bir yapılanmaya yöneldiler bunlar. Bunlar sızmaya başladılar.  Sorular çalınıyor, dershanelerde faaliyet yürütülüyor, yetiştiriliyor, imtihanl ara hazırlanıyor. O it ibarla, artık yani oraya doğru bir giriş başlamış. Bunu içeride siz kendi iç kontrolünüzde ki biz oraya giremiyoruz. Biraz evvel… MY 114 -1 talimatı ona amirdir “ giremezsiniz”  diyor.  “ Garnizondan  içeri  giremezsiniz.” Ee, giremediğime göre nereden haber alacağım ben?  Ancak  dışarıdan duyarsam duyacağım duyamazsam da bilemeyeceğim; öyle olmuştur nitekim. Eksiklik vardır. Sayın Genelkurmay Başkanımız haklıdır ama bu eksikliğin sebeplerini ben burada anlatmaya çalıştım. İstihbarat eksikliğin in sebebi kurumsal eksikliklerden kaynaklanmıştır bunun giderilmesi lazım bir daha olmaması için.

RAVZA KAVAKÇI KAN (İstanbul) –  Bu  manada, Jandarma İstihbaratın   da mesela jandarma sınırlarının  haricinde,  birliğin dışında istihbarat alamadığı için içindeki FETÖ’ cüleri tespit  edemediği  söylenmişti de.  Burada  da askerlerin ya da jandarma mensuplarının sivil hayattayken takibiyle alakalı MİT’in bir şeyi olabilir  miydi?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Eğer bize talepte bulunurlarsa, “Şunun kıta dışındaki faaliyetleri kontrol edin.” derlerse bu yapılır, yapılmıştır ama talep olmadığı zaman siz kendiliğinizden izleyemezsiniz. Asker üniformalı şahsı siz izleyemezsiniz.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) –  Bu yasak değil  mi?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Evet efendim, yasak.

 HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) –  MY  114-1

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Evet  efendim.

RAVZA KAVAKÇI KAN ( İstanbul) – Bu çok  kıymetli,  çok  teşekkür  ederim bu açıklamanız  için.

Sayın Müsteşarım, Emniyet eski Genel Müdürü Cevdet  Saral  biraz evvel, sizden evvel misafir ettiğimiz kişi  “Fetullah  Gülen  yurt  dışına  kaçtı.” diye bir ifade kullandı. Siz de belki biraz evvel tekrar değindiniz ama “ Daha  rahat hareket edebilmek için yurt dışına gitti.” dediniz. Burada acaba, oradan ona Amerika’dan destek olduğunu düşündüğünüz  için  mi  böyle  söylediniz  biraz daha açabilir misiniz onu  lütfen?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Yani şimdi, orada “Gitti, kaçtı” tabirleri arasına sıkışmamak lazım. MİT’in o dönemde Gülen’e dönük yoğun baskısı ve faaliyeti vardı hatta o  döne mde  ben  İstanbul Bölge Başkanıydım  çok iyi hatırlıyorum, Ümraniye’de kaldığı eve saat  farkıyla  girdik,  dakika farkıyla girdik; yatağı sıcaktı ama kendisi yoktu çünkü  içeriden haber vermişlerdi, polisten haber vermişlerdi. Şimdi, böyle bir noktada artık baş ına gelecekleri hesap ettiği için Türkiye’de kalmak istemedi. İstemedi ve gitti yani buna ister “kaçma” deyin, ister “ gitme”  deyin,  normal  pasaportla  çıktı  gitti. Öyle “kaçırıldı” tabiri yanlış  olur.

RAVZA KAVAKÇI KAN (İstanbul) – Bir de son olarak, burada ifadelerinizdeki samimiyetinize güvenerek soruyorum. Haberler arasında  gözüme takıldı da eğer uygun görürseniz cevap vermeyi lütfen… Genelkurmay eski İstihbarat Daire Başkanı İsmail Hakkı Pekin Sayın Balçiçek İlter’e verdiği demeçte şöyle bir şey kullanıyor sizin  için.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER  –  Zorlamayın  kendinizi  ben  cevap vereyim.

RAVZA KAVAKÇI KAN (İstanbul) – Evet “ Yaşlı adam, uğraşmayın.” diye bir ifade.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Evet,  evet.

RAVZA KAVAKÇI KAN (İstanbul) –  Çok teşekkür ederim, sağ   olun.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, ben Mülkiyeliyim. Teşkilata ilk girdiğimde bana solcu gibi baktılar. 7 Şubatta KCK’ yı kurmakla suçladı FETÖ beni. Şimdi, nasıl oluyor bu iş;  ben KCK’ yı  kuruyorum,  solcuyum, ondan sonra bir de FETÖ’nün yandaşı oluyorum?

Fetullah Gülen’i ne gördüm ne elini sıktım ne karşı karşıya geldim ne sesini duydum sadece istihbarat raporlarından tanıyorum. İsmail Hakkı Paşam çok saygıdeğer bir insandır. Beraber çalıştığımız dönemde de çok iyi işler yaptığımızı zannediyorum. Hani bir konuşma içerisinde böyle bir husus bu ölçülerde geçmiş değildir ama mizahi bir anlayış içerisinde bazı  şeyler  agrandize edilmiştir. İstihbaratçının kader planında daima böyle asılsız suçlamalar vardır onu o şekilde kabul ediyorum; aslı astarı yoktur. Ne FETÖ’cüyüm ne KCK’ lıyım ne solcuyum. Neyim onu ben de bilmiyorum; emekliyim.

RAVZA KAVAKÇI KAN (İstanbul) – Çok teşekkür ederim. BAŞKAN –  Çok teşekkür ederiz Ravza  Hanım.

Emine Nur Günay, Eskişehir Milletvekili. Buyurun Sayın Milletvekilim.

EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) –  Çok  teşekkür ederiz  değerli bilgiler için Sayın Müsteşarım.

FETÖ mensubu gazeteci Ekrem  Dumanlı ile  Gültan Kışanak arasında  bir ziyaret gerçekleşti. Belediye binasına arka kapıdan girdiği   söylendi.

MUSTAFA  SEZGİN  TANRIKULU  (İstanbul)  –  Arka  kapı  değil protokol kapısı.

EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) –  Devam edebilir  miyim?

Dumanlı’nın Kışanak’a polis ve jandarma istihbarat elemanlarının isimlerini verdiği iddia edildi ve verme amacının da PKK ile bu istihbarat elemanlarının iş birliği yapmasını sağlamak amacı olduğu söylendi. Bu konuda bir bilginiz veya duyumunuz var  mı?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hayır, öyle bir şey duymadım, bilmiyorum. Yani ben de basından takip ettim, sizin bildiğiniz kadar biliyorum. Örgütler içerisinde daima böyle sapıklıklar olabilmiştir, sapmalar olabilmiştir. Yadırgamadım, olabilir ama yanlıştır.

EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) –  Teşekkür  ederim.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –   Estağfurullah.

EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) – Bir de FETÖ yapılanması 1970’ li yıllarda ortaya çıktı.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hayır, 60’ lı yıllar diyelim, 70’li yıllarda gelişimini daha artırdı demek istedim; herhâlde hızlı geçtim.

EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) – Örgüt  yapısını  ne  zaman  aldı?  Silahlı örgüt yapısını ne zaman aldı? Baştan beri,  1960’lı  yıllardan  beri  niyetleri bu şekilde bir örgüt kurmak mıydı sizin yorumunuz nedir?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hayır, bunu ifade ettim biraz evvel. Başlangıcından itibaren fevkalade demokrat, çok munis, çok sevi mli bir yüzle yola çıkmışlardır. Bahsettiğim tarihleri tekrarlamak istemiyorum ama 7 Şubattan itibaren kırılma yoğunlaşmıştır yani  bir silahlı…

EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) – Yani başta niyetleri bu değildi diyorsunuz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Evet, değildi, kesinlikle değildi. EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) –  Tamam,  tamamdır.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Bir silahlı örgüt  kurduklarına  dair, bir silahlı aparat ve altyapı oluşturduklarına dair  çalıştığım  dönemde  hiçbir bilgi almadım.

EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) –   Anladım.

Bir de, yine, it irafçılar ekranlardan inmiyor FETÖ  anılarını  ve  analizlerini paylaşıyorlar sürekli. Bu kişilerin FETÖ’ yü güçlü ve yenilmez gösteren tavırlarında bir psikolojik harekât esintisi görüyor musunuz?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Ee, doğaldır yani “Öyle oldu,  böyle oldu, sonunda da ben her şeyi anlatayım.” İt irafçılık; efendim, sonu  “cılık”la biten meslekleri seçmeyeceksiniz. Camcılık, aynacılık, balıkçılık, itirafçılık; kırılır, kırılır… Babam bana bunu meslek seçerken söyledi; ona  göre… Yani itirafçılık iyi bir şey değildir, iyi bir şey değildir. Bugün size ihanet eden yarın kime ihanet edecektir veya hizmet edecektir? Bizim “kaynak” diye yıllarca kullandığımız insanlar  böyledir.

EMİNE NUR GÜNAY (Eskişehir) – Bir de Adil Öksüz, Kemal Batmaz ve Harun Biniş’ in defalarca yurt dışına çıktığı saptandı hatta Adil Öksüz için “110 defa çıktı bir yılda.” deniliyor. Bu kadar sık çıkışlar  istihbaratın  dikkatini  çekmez mi?  Ben  sadece öğrenmek için soruyorum, böyle bir mekanizma va r  mı?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, var, yapılabildiği kadarıyla yapılıyor.

Şimdi, Türkiye coğrafyasını biraz evvel ifade etmeye çalıştım. Birçok örgütün, birçok yıkıcı faaliyetin kol gezdiği bir ülke. Binlerce insan  giriyor, çıkıyor yabancısıyla yerlisiyle. Biraz evvel güvenlik istihbaratı kuruluşunun gözden geçirilmesinin zaruretini söylerken bunun altını çizmeye çalıştım. Bu kontroller layıkıyla yapılamıyor; yapılsaydı zaten görülürdü, dikkat   ederdi.

Şimdi, bir de şu var, bu çok önemlidir: Ha ber toplamak marifet değildir toplanan haberin analizi önemlidir. Analiz herkes tarafından yapılamaz. Analiz bir merkezde yapılmalıdır, ciddi yapılmalıdır; büyük tecrübe ister, büyük mazi bağı ister, büyük bir arşiv bilgisi ister. Türkiye’de bu  yapılamıyor ,  MİT’ e  rağmen yapılamıyor. Türkiye’de bu analizi  yapan  bir  tek  MİT’tir başka  ikinci  bir kuruluş yoktur.

BAŞKAN –  Teşekkür ederiz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Ben teşekkür   ederim.

BAŞKAN – Mihrimah Belma Satır,  İstanbul Milletvekili;  buyurun  efendim.

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) – Efendim, çok teşekkür ediyoruz verdiğiniz bilgiler için.

Emekli Genelkurmay Başkanımız Hilmi Özkök Paşa buraya geldiğinde efendim, askeri istihbarat kurumu olmadığından istihbarat toplayamadıklarını, diğer istihbarat kurumlarından yeteri kadar bilgi  gelmediğini,  bu  nedenle FETÖ’ yle yeterince mücadele edemediklerini ve bu  durumun  bir  zafiyete sebep olduğunu söylemişti.

Askeri istihbarat kurumuna ihtiyaç var mıdır? Bu konuda ne düşünürsünüz; birinci sorum bu.

İkincisi; FETÖ içinde yabancı menşeli güçler  var  mıdır?  Bunlar  bugün mü vardı, ilk baştan beri mi vardı kısmen cevap    verdiniz.

Bir üçüncü sorum da cemaat içinde derin cemaat var mıdır? Cemaat içindekileri, destekçilerini, yöneticilerini birbirinden ayırır mısınız yok sa aynı hedefe kitlenmiş, uyuşturulmuş insanlar diye mi   düşünürsünüz?

Bir de terörle mücadelede son zamanlarda özellikle bu FETÖ’nün  olumsuz etkisi oldu mu? Bunu sormak istiyorum. Teşekkür ederim.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, şimdi, şöyle ifade edeyim: Yani askeri istihbarat konusu hep  dönüp dolaşıp o  önümüze geliyor.   Bu konuda MİT, aldığı bilgileri verir, asker kendi kaynaklarından duyabildiği kadarını duyar ataşelerin marifetiyle, başka enstrümanların marifetiyle… Jandarması vardır, eskiden Jandarma oraya bağlıydı. Jandarma çok ciddi ölçülerde bir istihbarat teşkilatı mesafesinde hizmet yapmıştır hatta bizi de dinleyecek kadar gelişmiştir. Ee, şimdi, bu hâle gelmiş bir Jandarmadan bilgi alamıyorum derseniz ben bir şey diyemem. Bunun ötesini y oktur; bilgi varsa gider yoksa gitmez. Hepsi bundan ibarettir. Devlet kendi kendine birbirini kontrolden vazgeçmeden bu problem çözülmez. Bir tek nazım, bir tek yönetici.

5 tane devlet olmaz, 5 tane güvenlik örgütü olmaz 1 tane  örgüt  olur  öteki örgütler ona haber verir, yardım eder, bütün değerlendirme orada yapılır; hesabını o  örgütten sorarsınız.

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) –  Terörle ilgili ne diyorsunuz?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Öteki sorular için tabii biraz konuşma zorluğu oluyor. Şöyle ifade edeyim yani örgüt, FETÖ örgütü içerisinde…

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) –   Yabancı unsurlar…

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Yabancılar, böyle yabancı damgalı, pasaportlu insanlar olduğunu söylemek mümkün değil ama yabancılarla temasları var. Yani yabancının oraya girip de bizzat kadrolu çalışmasına gere yok, temaslar var. Amerika’daki bütün temaslarda yabancılar var, gizli servis var. Daha ötesi yok, gizli servis var yani gizli servisten alınan talimatlarla bu iş yürüyor bu kadar açık.

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) –  Cemaat içinde derin cemaat var mıdır?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Nasıl  efendim?

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) –  Cemaat içinde farklı gruplar, dini cemaat veya sempatizanlar diye düşünür müsünüz yoksa hepsi aynı hedefe kitlenmiş, hepsi uyutulmuş insan mı?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Yani  cemaat olabildiği ölçülerde disiplinli bir görüntü sergilemiştir bugüne kadar ki  geldikleri noktada da bunu gördük. O itibarla bir fraksiyonel farklılık, belki  Fetullah  Gülen’in  hayata veda etmesinden sonra bir fraksiyonel farklılık olabilir.

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) – Terörle mücadelede sıkıntı yarattılar mı son  zamanlarda?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Böyle bir şey hissetmedim. MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) –  Teşekkür ederim, sağolun.

BAŞKAN- Teşekkür ederiz.

İstanbul Milletvekili Zeynel Emre Bey, buyurun efendim. ZEYNEL EMRE (İstanbul) –  Sayın Taner, hoş  geldiniz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –   Teşekkür  ederim.

ZEYNEL EMRE (İstanbul) - Verdiğiniz samimi bilgiler için de teşekkür ederiz. Esasında Komisyon çalışmaya başladığı günden itibaren birçok önemli ismi dinledik. Bir kısmı çok samimi beyanlarda  bulundu ve aslında  Komisyonun çalışmasına yön verdi; bugünkü sizin açıklamalarınızı da böyle değerlendiriyorum ve bizim belki de vâkıf olmadığımız ya da şöyle söyleyeyim daha yüzeysel bilgilere sahip olduğumuz konuları da açıklığa kavuşturdunuz. İşte, çözüm süreciyle alakalı yine önemli bilgiler paylaştınız. Dolayısıyla bir iki soru soracağım bununla ilgili.

Şimdi, söylediklerinizi yorumladığımda şöyle bir şey mi çıkıyor; yani bir şekilde Türkiye’nin güçlenmesini istemeyen yabancı devletler, Türkiye problemlerini çözsün, terör  sonlansın istemeyenler bunlara müdahale ediyor   ve bu böyle gidiyor gibi; yani süreç de bir yerde böyle bitti denilebilir belki de bilmiyorum.

Peki, şöyle bir şey olsaydı yani sonuçta bunun bir  de  tecrübesini  yaşamış oldunuz. Bu süreç Parlamento eliyle  yürümüş  olsaydı  çünkü  bu sürece ilişkin çok sayıda it irazı olan insanlar dahi bugün Türkiye’de, kimisi yanlış bilgi biliyor, kimisi farklı  yani  şu  an  biz  de  milletvekili olarak  aslında çok sağlıklı bilgiye sahip değiliz yani anlatılırsa bütünüyle öğrenebiliriz. Parlamento eliyle yürüseydi sizce sonuç nasıl olurdu ilk sorum bu.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Onu hemen cevaplayayım müsaade ederseniz.

ZEYNEL EMRE (İstanbul) –  Memnun olurum.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Çok önemli bir noktaya temas ettiniz bizim arzumuz da buydu, İmralı’nın arzusu da  buydu.  Yani  eğer  bu böyle olsaydı Habur faciası yaşanmazdı, Oslo yaşanmazdı, belki bu ölçülerde yaşanmazdı. Bu, o dönemde siyasi iktidarın kendi tercihi ve anlayışı çerçevesinde aldığı bir kararla şimdilik böyle yürüsün tarzında planlandı. Bir başka art niyetin olup olmadığı konusunda zaten konuşmaya yetkili değil im  ve   o dönemde birçok seçim vardı o kadarını  söyleyeyim.  Bir  çok  seçim  vardı, arka arkaya seçimler vardı ve Türkiye’nin eylemsiz günlere ihtiyacı vardı biz bunu sağladık. Kâfi  mi?

ZEYNEL EMRE (İstanbul) –  Teşekkür ederim.

Peki, yine, bütün bir soru olarak da  değerlendirebiliriz. Bundan sonrası için hem bu konuyla ilgili nasıl sonucu gideceğini  düşünüyorsunuz  yani  gidişatla alakalı ve  bir darbe süreci yaşadık biz, 15  Temmuzu yaşadık. Şimdi, bu süreçten sonra yeni bir darbe süreci, böyle bir risk görüyor mus unuz ülke açısından. Çünkü bu darbe girişimi bizim tarihte okuduğumuz  darbe  girişimlerine göre bugünden bakıldığında hepsinden çok daha tehlikeli - yani darbeler arasında bir ayrım yapılmaz ama bu  anlamda -  bir  şekilde planlandığına yönelik de emareler var  yani bir  iç  savaş  ortamı yaratma gibi.  Ve 15 Temmuz özelinde de mesela bazı gariplikler var, işte safi garip, yani trafiğin yoğun olduğu bir saatte Boğaz Köprüsü kapatılıyor  gibi,  diğer darbelerle kıyasladığımızda hep sabaha karşı herkes evinde yatarken gir işilen bir şey, burada biraz daha farklı gidiyor. Bir de, şimdi darbeye katılan FETÖ’cüler var, darbeye katılmayan FETÖ’cüler var. Soruşturmalar bize onu gösteriyor. İçeriğine şu an vâkıf olmadığımızdan yani darbeye katılmasa  da daha sonrasında işlem yapılanlar var. Bu tespitler doğru  da  olabilir.  Ne  dersiniz yani bunu neye  bağlıyorsunuz?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Birinci soru güme gitti, onu tekrarlar mısınız, özür dilerim.

ZEYNEL EMRE (İstanbul) – Şöyle: Bundan sonraki süreçte  yani  hem yeni bir darbe süreci olur mu? Nereye doğru   gider?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  Hatırladım, sizi yormayayım.

Bizim istihbari literatürümüze göre darbe  işinden sonra  eğer  başarısızlık olursa ondan sonra suikast gelir. Tek enstrüman odur. Darbe zor    iş, kolektif bir faaliyet ister. Suikastlara dikkat etmek gerekir. Ben bu kadarını söyleyebilirim eski tecrübelerime binaen, hiçbir bilgiye sahip  değilim,  tamamen sardunya bilgisini verebilirim, biraz evvel söyledim. Ama suikastlar  son derece önemlidir. Güvenlik son derece önemlidir. Tabii buna DEAŞ gibi bilmem ne  gibi birtakım kendini kaybetmiş, çıldırmış örgütün eylemlerini de  ilave ederseniz yani çok şey olabilir. Onun için daha  güvenli, daha sağlıklı,  daha özel önlemler alınması lazım. Biraz evvel söylediğiniz hususta da, tabii darbe bu ölçülerde çok şiddetli olunca  önlem  de  o  ölçülerde  şiddetli  oldu. Yani bir kısım FETÖ’cünün bu işin içinde olup olmadığı meselesi de o çok miktarda insanın alınmasından kaynaklanan belki de hiç haberi dahi olmayan insanlardan oluşan bir grubun da soruşturma kapmasına girmesinden kaynaklandı. Bu zamanla tasfiye edilecektir, düzelecektir. Onu ifade etmek istiyorum.

ZEYNEL EMRE (İstanbul) – Şeyi sormuştum, saati garip yani o şeyi söylediniz ya.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Yani onu tabii bir şey söyleyemem, bilemem yani öyle çok fevkalade bir iş ortaya çıktı. Bugün artık Hande Hanımın kitabını okuduktan sonra  görüyoruz.

ZEYNEL EMRE (İstanbul) - Bana şöyle geliyor: Ayyuka çıkacağını anladılar, acele ettiler gibi  geliyor.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  Acele  de  edilmiş  olabilir,  zaruret de  hâsıl olmuş olabilir yani orada bir  infial söz  konusu olunca erken    bir doğuma sezaryenle müdahale etmişler ama hasta öldü.

ZEYNEL EMRE (İstanbul) - Teşekkür ederim. BAŞKAN –  Teşekkür ederiz Sayın Emre.

Sezgin Tanrıkulu İstanbul Milletvekili. Buyurun Sayın Tanrıkulu.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) – Sayın Taner’e ben de çok teşekkür ediyorum bize verdiğiniz bilgiler için, gerçekten de  yani  tarihe geçecek kayıtta bence sözler söylediniz  burada.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  Sehpaya da götürür.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU ( İstanbul) – Biz onun olmaması için çalışıyoruz en azından.

Şöyle: Konuşmanızın başında MİT operasyonuyla  ilgili  bir şey  söylerken “Diyarbakır’da başladı.” dediniz bir iki davayla. Hangi davaları kastettiniz?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Hayır, öyle demek istemedim. Erzincan olayından sonra bir  iki  kırılma daha  oldu, bir  tanesi Diyarbakır’da,  bir tanesi Batman’da oldu. FETÖ’ cü polis, hâkim, savcı üçlüsü orada da bizim bir kapımızı zorladı ve arkadaşlarımızı tutuklamak istedi, öyle bir, lokal bir gelişme  oldu.  Arkasından  Ergenekonlar  falan  diğerleri  geldi.  Yani bunları adım adım, deneye deneye, sınaya sınaya o noktada  baktılar,  ne  oluyor,  kapıyı ne kadar aralayabiliriz, içeri ne kadar gir ebiliriz bunu  gördüler.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU ( İstanbul) – Anladım efendim, açılmamıştı, açmanız iyi  oldu.

Sizin 2005 -2010’da birinci derecede yetkiliydiniz MİT’te ve o dönemde gerçekten de önemsediğim, bence Türkiye bakımından çok önemli olan silahsızlanma süreci başladı Habur’la beraber. Orada yani  sonuçta  silahlı  örgüt mensupları silahlarını bırakıp Habur sınır kapısından, devletin resmî kapısından girdiler ve savcıya, polise teslim oldular. Şimdi, orada yani yönetilmeyen bir süreç var. Mesela ben o kıyafetlerle gelmeleri, kendi kıyafetleriyle gelmeleri büyük bir infial yarattı mesela. İşte, Habur’dan Diyarbakır’a kadar olan otobüsle falan gelmeler, gösteriler büyük bir infial yarattı. Ben daha sonra sordum tutuklu olanlara falan Diyarbakır Barosu Başkanıydım. Bana dediler ki: “Bize kimse söylemedi, üzerinizdeki elbiseyi çıkarın da size verdiğimiz şu takım elbiseleri giyin.” Yani  şöyle…  O  süreç neden bozuldu? Çünkü daha sonra 2012’de başka bir süreç başladı ve yine bozuldu?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, o sürecin sözünüzü kesmeyeyim, tamamladıysanız cevap verebilirim.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) -  Tamamladım.  Neden bozuldu yani yeterli bilgi sahibi mi değildi, inisiyatif mi yoktu, neydi yani, kim bozdu ya da nasıl  bozuldu?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  O  sürecin bozulmasında FETÖ’cü polislerin büyük rolü vardır. Şimdi  isimlendirmek  istemiyorum.  O  gece Beşir Atalay Bey, ben ve örgütün diğer tarafında olan insanlarla telefon görüşmelerimiz devam ediyor, artık saatler yaklaşıyor Habur’a , o noktadayız. Fevkalade önemli bir iş olacak ama öyle bir iş oldu ki dediğiniz gibi şaşkınlık içinde kalındı. O noktada bir büyük yanlış daha vardır. “Dağdan çocuklarınız gelecek, kızlarınız gelecek.” diye ailelere haber salmışlar. Aileler karşılamaya gitti. Bir kısmı sevinçle karşılamak için gitti fakat orada bir oyun oynandı, bu gösteriyi sevince dönüştürmek isteyenler tersine bir infial  gösterisine  kendilerini kaptırdılar. Orada birtakım polis yönlendirmeleri olduğunu duyduk, elimizle tutmadık, görmedik. Habur’un sınırdaki oyun kısmı  budur  ama  Habur’un esas arkasındaki hadise… Şimdi, para Avrupa’dadır, propaganda Avrupa’dadır, Brüksel’dedir, silah Kandil’dedir, beyin İmralı’dadır. Bu üç tane mihrak birbiriyle yarışır. Herkes birbirini geçmeye çalışır. B iri “Ben demeden olmaz.” der, öteki “ Para bendeyse ben yaparım.” der “Propaganda bendedir.” der, öteki “ Dağda ben ölüyorum.” der ve Kandil’in ağırlığı ona göredir. Şimdi böyle olunca yapılan temaslarda şu çıktı: “Bize öyle bir güvence verin ki, anayasal teminat verin, biz dağdaki bütün grupları  aşağı  indirelim.”  Bu  bir anda yapılacak bir hadise değil ki, bunu anlatamadık, bunu söyledik. Dedik ki:  Bu olmaz. Bir anda böyle bir güvence verilemez,  devlet  size  böyle  bir  güvence veremez. Zaman it ibarıyla güven  arttırıcı  önlemler  çerçevesinde terör duracak, silahlar bırakılacak, vesaire vesaire ve ondan sonra bu güvenceler arka arkaya, belki ülkenin Anayasa’sı, belki İmralı’nın hayatı dâhil olmak üzere hepsi yeni baştan gözden geçirilebilir. Ama o noktada bu iş boğulmuştur. Biraz evvelki sözlerime dönüyorum. Bu sürecin olmasını istemeyenler iç ve  dış mihraklar bu boğulmada aktif rol aldılar ve  Habur’da bu iş öldürüldü. Habur yanlışa döndü, doğru başladı, yanlışa döndü. Sonuçlarının doğru olduğunu söylemiyorum.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU ( İstanbul) - Şimdi, hani yine yani  2013’te bir süreç başladı. Kayda geçsin diye söyleyeceğim de, sonuçta biz de Cumhuriyet Halk Partisi olarak ısrarla Parlamentoda bunun bir ayağının olmasını istedik. Şimdi bu süreçlerde… Niye bunları söylüyorum, onu da söyleyeyim de kayıtlara geçsin  diye.

Şimdi, ben şuna inanırım hep: Şiddet, çatışma, terör  ve Kürt  meselesinin bu boyutu Türkiye’de sonuçta istikrarsızlığı, kaosu besliyor  ve darbe yapmak isteyenlere de bir zemin hazırlıyor. Hani sonuçta bu meseleyi çözmüş bir Türkiye, siz de söylediniz, çok daha güçlü olacak ve  kendi  iç  barışını sağlayınca da çok güçlü olacak. Ama  bu  meselenin  çözülmemesi çeşitli nedenlerle sonuçta darbe yapanlara da  bir zemin  sunuyor. 7  Hazirandan sonra da bunu gördük, doğu ve güneydoğuda işte  biliyoruz çok  kanlı bir ortam var ve o ortamda görev  yapan  komutanların tümü  neredeyse 2’nci ordu, 7’nci kolordu, Şırnak, Hakkâri komutanları hepsi bu derme mekanizma içerisinde tutuklandılar. Yani birbirine bağlı işler. O nedenle soracağım. Şimdi, 2013’ten sonra da bir süreç başladı iyi, kötü, yanlış. Bu süreçlerde biliyoruz ki dünya örneklerinden siyasi aktörler çok önemlidir ama aynı zamanda parlamento da önemlidir eş zamanlı olarak. 2013’ten sonra biz ısrarla bu işin bir ayağının Parlamentoda olmasını istedik ama sonuçta olmadı hatta MİT kayıtları sızdı, MİT kayıtlarında bizzat benim sunduğum 25 arkadaşımla ilgili bir önergenin bizim irademize rağmen Parlamentoya  getirilmesi gibi bir konuşma olmuş  sürecin  taraflarında,  bunlar  bas ına yansıyan bölümünü söylüyorum ve “ Getirin CHP’ yi zor durumda bırakalım.” demişler. Yani MİT kaynaklı olarak. Yani sizin döneminizde  Parlamentoda  olsun diye MİT’ in ısrarı var, 2013, 2014’te ise CHP’ yi zor durumda bırakan bir MİT ayağı var, basına yansıdı bu kayıtlar. Sonuçta şey  için  söyleyeceğim, büyük tecrübe sahibisiniz ve bu  devlet  içerisinde  Kürt  meselesi  konusunda kırk yıl boyunca çalışmış f ikir sahibi olan ve büyük bir şeyle yani biraz önce söylediniz, sehpayı da göze alarak bazı girişimlerde bulun muşsunuz. Şu anda Türkiye’de kanlı bir süreç var yani 2009’dan daha kötü bir dönem bana göre, 2013’ten daha kötü bir dönemdeyiz. Aynı zamanda bizim bir daha bir darbeyle karşılaşmamız açısından da bu meselenin bir vesileyle çözülmesi lazım. Ne önerirsiniz?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Evet,  evet,  ben  anlıyorum Sayın Sezgin, anlıyorum, çok iyi anlıyorum. Bir defa şunu söyleyeyim ifade edeyim: Mecliste bu işin ele alınması konusunu devlete götüren benim.  O  zaman getirdik bunu. Dedik ki: “Bakın bunun ucund an tutulsun, her parti elini altına koysun bu taşın” Yani bunu sadece benim üzerime,  sizin  üzerinize, başka bir yere yıkmakla olmaz, eninde sonunda tökezleyeceğiz, bu açık seçik meydandadır. Biraz evvel ifade ettim, seçim dönemleri vesaire  orada  bir  zaman kaybı oldu, olamadı yani o kanaatinize aynen iştirak ediyorum. Bundan sonra eğer böyle bir düşünce gündeme gelecekse mutlaka yapılmalıdır. Bir de tabii siyaset çok önemli bir hadise, hepiniz bu işin içindeki insanlarsınız. Yani böyle güzel giden büyük işler olacak, güzel işler olacak derken, bunu niye başkasıyla paylaşın. “Ben yapayım.” tarzında bir ego şişmesi olabilir, gayet normaldir bu, bunu da kabul ediyorum. Ama eninde sonunda doğru  bulunacaktır.

Şimdi, ondan sonraki sorunuzu gene dağıttık,  neydi?

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) - Yani bugün için ne öneriyorsunuz?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Şimdi, bugün için öyle  bir  noktaya gelindi ki “ Hadi gelin, oturun, konuşalım.” diyecek noktada değilsiniz. Bir ortak akla ihtiyaç var. İnsanlar ölüyor. Şi mdi burada ölüler sadece şehitler olarak alınıyor. Değil. Dağda da ölenler  var.  Çok  miktarda  insan  ölüyor, bunlar korkunç yaralar var şu anda. Her  ölünün ailesinden 4  kişi ertesi gün  dağa çıkıyor. Sayın İ lker Paşam bunu söyledi. Dağa çıkışları niye engelleyemiyorsunuz? Bu ölümler devam ettiği sürece dağa çıkışları engelleyemezsiniz. Ailesinden 10, 15 adam ölmüş, 20’ si  de  dağda. Çocuklarının adını bilmeyen insanlar var. Şimdi böyle olunca bir defa ortak bir aklın, siyaset aklının devreye girmesi lazım, bu,  HDP  olabilirdi,  o  kadarını ifade etmek istiyorum. Yani siyasi bir akıl olarak oraya   birinin…

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) - Ben Diyarbakır Barosu Başkanıyken sizi şikâyet ettim, onu söyleyeyim de efendim. Siz MİT Müsteşarıydınız, ben de Diyarbakır Barosu Başkanıydım. MİT Müsteşarlığı Diyarbakır’daki bir hâkimlikten, Türkiye’deki bütün iletişim araçlarını telefon, faks ne varsa  dinlenmesi kararı için  başvuru  yaptı.  Diyarbakır’daki bir  hâkim de bu kararı verdi. Ben de potansiyel olarak  ben  de  dinlenebil irim  diye  başvuru yaptım, şikâyet ettim. Başbakanlık izin verdi sizinle ilgili olarak ama aynı gün izinden sonra Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı hiç beyan almadan bir gün içinde sizin için takipsizlik kararı verdi, Siverek Ağır  Ceza  Mahkemesine başvurdum, o da reddetti. Dosyayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine götürdüm, daha karar verilmedi, onu  da  söyleyeyim.  Ama  sizinle ilgili değil  yani…

BAŞKAN –  Sayın Emre Taner’i dinledikten sonra vermezdiniz  herhâlde.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) – Yok, ama o kendi görevini yapmış, ben de kendi görevimi  yaptım.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Sağ olun, çok teşekkür ederim, dinlenmedik yerimiz kalmadı, onun için hiç endişemiz   yok.

BAŞKAN –  Sayın Erdoğan buyurun.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) – Örgütün birçok boyutunu bugüne kadar konuştuk ama örgütün sanıyorum Komisyon olarak en az konuştuğumuz kısmı mali boyutu. Size de bu konuda hiç soru sorulmadı. Sizin müsteşarlığınız döneminde örgütün mali yapısıyla ilgili ne kadar çalışma yapıldı? Bunların kullanıldığı mali kaynağın büyüklüğü konusunda bir değerlendirme yapmak mümkün mü? Yani bu örgütü elbette ayakta tutan devletin içine sızmış yapı elemanları var, şu var, bu  var ama ne  olursa olsun bu  işin en  önemli tarafı para. Bu işin içinde ne kadar para var? Bununla ilgili b ir    değerlendirme…

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER  –   Çok önemli bir soru tabii.

Finansman olmadan faaliyet olmaz, gayet normal.

Şimdi, tabii ki o kadar çok çeşitli alanlara yayıldılar ki, Anadolu sermayesinin çok önemli büyük bir bölümü bunlara “teberru” adı altında  “hizmete katkı” adı altında kaydı. Yurt dışından aldıkları katkılar, okullarının olduğu ülkelerden edindikleri kazanımlar hepsi üst  üste konduğu  zaman  ayrı  bir İşadamları Konfederasyonu oluşturabilecek ölçüye kadar da bu konuyu getirmiştir ve çok başarılı bir  faaliyet  yürütmüştür  o  dönemde  cemaate  ait olan İşadamları Konfederasyonu. Rakamlarını biz o  dönemde global   anlamda ortaya koymuştuk ama şu anda benim aklımda yok fakat çok büyük rakamlar olduğunu söyleyebilirim, çok tatminkâr rakamlar olduğun u söyleyebilirim. Şu kadardır, vesaire rakamları yani dillendirme imkânına sahip değilim, epeyi  zaman geçti. Bilemiyorum, bunlar kurumun kayıtlarında vardır.

MEHMET ERDOĞAN (Muğla) – Pekâlâ, bunların bu yapının mali  boyutuyla ilgili olarak ilgili kurumlara , Hükûmete yaptığınız  telkinler,  bildirimler olmuştur herhâlde, onlarla ilgili de biraz…

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, zor bir soru. İltifat marifete tabidir biliyorsunuz. Eğer birileri bir konuya ilgi duyarsa,  sizden isterse siz karşılarsınız. Şimdi, fevkalade zor bir durum.

MEHMET ERDOĞAN ( Muğla) -  Yani bu konuda size bir talep gelmedi.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Ciddi bir talep gelmedi. Ben bir tarihte rahmetli Süleyman Demirel’ le beraber gene bir konuyu konuşurken “Bana tetik çekenle tespih çeken adamları aynı  kefeye  koyup  getirmeyin.”  dedi. Şimdi bu siyasi anlayışta bunlar vardır. Hepimiz Müslümanız bunu gayet açık  ifade  ediyorum. Tabii ki  tespihin manasını da  biliyoruz tetiğin manasını da biliyoruz. Ama bu kabil siyaset yakıştırmaları konuyu içinden çıkaramıyor. Yani şimdi İ lker Paşam bunu kendisi burada ifade ettiler. Yani “Bunları fazla önemsemeyin.” tarzında aldığı cevabı da söylediler, benzer cevapları biz de almışızdır.

BAŞKAN –  Teşekkür ederiz.

Sayın Hüseyin Kocabıyık İzmir Millet vekili. Buyurun efendim.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) – Hoş geldiniz Emre Bey. ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  Sağolun.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) – Siz ilginç bir bürokrattınız. Bir kere - herkes sanıyorum aynı f ikirde- gradosu yüksek bir  bürokrattınız.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –   Estağfurullah.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) – Birtakım konuların sizi üzdüğü  anlaşılıyor, hiç üzülmeyin sizinle ilgili hem siyaset alanında hem toplumsal alanda çok olumlu hatıralar var yani onu söyleyeyim.

Şimdi, ikinci olarak şu bakımdan da tarihimizde bir yeriniz  var:  Siz  emekli olmadan azıcık önce MİT Teşkilatının 80 ’inci yıldönümü münasebetiyle çok önemli bir  açıklama yaptınız. Bir  açıklama falan değil doğrudan doğruya bir deklarasyondu.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  Manifestoydu  efendim.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) – Manifestoydu ve Hükûmete, devlete bir yöneylem verme amacı da taşıyordu içeriğine baktığınız zaman. Nitekim o manifestonuzu önümüze koyup bir metin analizi yaptığımız zaman devletin ve hükûmetlerin sizin öngörülerinizi çok ciddiye aldığını,  görüşlerinizi,  vizyonunuz çok ciddiye aldığını ve ona uygun politika değişikliklerine gittiğini görürüz, çok açık. Şimdi o deklarasyonda diyorsunuz ki -tarihsel bir  önemi olduğu için kayıtlara da geçsin istiyorum - “Türkiye gerek stratejik gerekse jeopolitik önemi nedeniyle kendisini hiçbir zaman olayların akışına bırakma ya da bekle gör, tavır al taktiğiyle sınırlama lüksünü sahip değildir.  Yalnız  savunma pozisyonunda olmak Türkiye’ yi haiz şartlar nedeniyle kabul edilemez bir davranış olacaktır. Bu nedenle de Türkiye tüm kartlarını, avantajlarını maksimum düzeyde bir verimlilikle değerlendirmek durumundadır.” Zaten o deklarasyonda da hatırladığım kadarıyla bu Arap Baharı’nı...

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -   Söylemiştik.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) - …önceden bilmiştiniz ve uluslararası sistemin yeniden şekilleneceğini söylemiştiniz. Diğer taraftan birçok ulus devletinin de bu maratonu kaybedeceğini  söylemiştiniz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -   Evet.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) – Şimdi, bu gerçekten yani onun altını bir daha çiziyorum, bizim seksen yıllık MİT tarihimizde ilk kez bir müsteşarın açık  bir şekilde bu manifestoyu yayınlamasıdır. Bu ilk defa oldu ve içeriği de son derece önemliydi. Devlet de bundan - görebildiğim kadarıyla- etkilendi ve hükûmetler.

Şimdi, nasıl etkilendi? Hükûmetler, ondan sonraki hükûmetler, o günkü hükûmet ve ondan sonraki hükûmetler çevresiyle ilgilenmeye daha keskin hatlarıyla ilgilenmeye başladı, daha yeni politikalar uyguladı. Politikaları eleştiren olur tasvip eden olur ama bunu yaptı sizin dediğiniz istikamette bir değişim yaşandı.

Şimdi, biraz önce konuşmanızın bir yerinde bu FETÖ örgütünden bahsederken dediniz ki: 15 Temmuz vesaire yani bunların  boyunu  aşar, bunların arkasında birtakım küresel güçlerin olduğunu ima ettiniz yahut  da açıkça söylediniz. Şimdi sizin bu  açıklamanızda…

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Kişisel kanaatimdir. HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) –  Kişisel kanaatiniz,  tamam.

Şimdi, sizin bu açıklamanızda tavsiye ettiğiniz değişim tekli f ini  kabul eden ve ona göre politikalarını da değiştiren  bir  Hükûmet,  tarihi  yaşıyoruz yani. Ve  bundan da küresel güçlerin hiç hoşnut olmadığı da  açık. Dolayısıyla  15 Temmuzla AK PARTİ hükûmetlerinin sizin de o deklarasyonda belirttiğiniz istikamette politika değişikliklerine gitmesinin bir ilişkisi var mı   sizce?

Teşekkür ederim.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim bir defa, 1980’nci yıl bildirimizi hatırlayan nadir insanlardan biri olduğunuz için teşekkür   ederim.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) –   O  bildiriden bahsedildi…

ESKİ  MİT  MÜSTEŞARI  EMRE TANER –     Evet  evet,  teşekkür ederim tekrar.

Gerçekten  önemliydi,  o aslında  devlete  verilmiş  bir  manifesto değildi, halka bir it iraftı halka anlatmaydı. Kendimizi  bir yerlere  anlatamadığımız zaman halka anlatmak ihtiyacını hissettik. “Biz büyük Türk milletinin hizmetindeyiz.” diye kapılarımızda bizim bir amblemimiz vardır. Herhangi bir hükûmetin veya şunun bunun değil, biz büyük Türk  milletinin hizmetindeyiz;  hâlâ da böyledir bu. O deklarasyonun temel sebeplerinden bi r  tanesi buydu, halk bunu duysun, halk bunu işitsin, anlasın.  İstikamet  kötüydü  bahar  geliyordu ve o  bahsi  geçen  maratonu  kaybedecek ülkeler içerisinde Türkiye  de vardı. İşin enteresan tarafı budur. Tabiatıyla bunlardan istifade etmek hükûmetlerin bileceği iştir. Doğrular yapılmış olabilir, eksikler kalmış olabilir. Biz orada çok samimiyetle ifade ettik. Savunma pozisyonunda oyunu kabul edemezsiniz, bu, bu kadar açıktır. Bugün de zaten yapılmaya çalışılan budur. Bazı şeyleri artık rakip sahada oynamak mecbu riyetindesiniz. Ama buna konjonktür ne kadar müsaade eder, siyaset buna ne kadar müsaade eder, gücünüz ne kadar buna f ırsat verir; bunlar tabii tartışılacak konular. Ama  oradaki sözlerimizin hâlâ geçerli olduğu kanaatindeyim. Yapılmasında da bir zarar yoktur, fayda vardır diye  düşünüyorum.

BAŞKAN –   Teşekkür ederiz.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) – Sorum şuydu: Rasyonel bir analiz yaptığınız zaman 15 Temmuz ile bu politika değişikliğinin arasında bir ilişki kurulabilir mi yani? Biraz önce de dediniz ki…

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Yani çok derin bir soru bu tabii bunu bilemeyeceğim. Bu akşam istiareye yatmam lazım.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) – Hayır, bir cümleyle aslında cevap verirsiniz sizin seviyenizdeki bir…

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Biraz tesettür, biraz tesettür efendim.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) –  Peki.

BAŞKAN –  Teşekkür ederiz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Ben teşekkür ederim. BAŞKAN –  Zekeriya Birkan, Bursa  Milletvekili.

Buyurun.

ZEKERİYA BİRKAN (Bursa) – Çok Değerli Müsteşarım, öncelikle hoş geldiniz ben verdiğiniz bilgiler için de teşekkür   ediyorum.

Tabii, birçok konuya değindiniz. Son soru sorulunca bazı şeyleri toparlıyorsunuz ama sonradan zaman içinde de değiştirmek  yoluna gidiyorsunuz.

Şimdi, Türkiye’nin yani bu en son darbe bu FETÖ dar besi bizim meşru Hükûmete yapılmış olan en son darbe. Türkiye’nin hemen  hemen  her  on  yılında bir askerî vesayet müdahalelerini de dikkate aldığımız zaman, her on yılına bir darbe düştüğü dönemler olduğu için  yani çok  kırılgan bir  yapımız  var. Bu, bir sistemden mi kaynaklanıyor? Yani, tabii ki her on  yılda  bir,  bir darbe olunca, sil baştan  yapınca,  yeniden  düzenlemek  yeniden  toparlamak zor oluyor. Bu, sadece MİT açısından değil bütün kurumlar açısından  zor  oluyor. Yani, bu örgütün büyümesinde ve bu darbeler  kuşağının oluşmasında  bu hep darbelerin bir bağı var mı ya da Türkiye’de bir sistem sorunu var mı? Çünkü meşru iktidarı her on yılda bir şekilde götürüyoruz. Sistem sorunu  görüyor musunuz, bilmiyorum anlatabildim mi?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Evet, ben müsaade ederseniz hemen buna cevap vereyim, ondan sonra öteki sorunuzu alayım.

Şimdi, 15 Temmuzu öteki darbelerle aynı kefeye koymamız mümkün değildir. Öteki darbelerde, ihtilallerde, denemelerde ve başından sonuna ordunun hiyerarşi içerisinde 27 Mayıs hariç yekpare bir  faaliyet söz  konusudur. O yüzden de halk bir şey yapmamıştır, sokağa da çıkamamıştır  çünkü güç, çok kararlıdır ve etkilidir. O itibarla 15 Temmuzu  tamamen  FETÖ’nün ordu içine sızan çeteleri marifetiyle yapmaya çalıştığı bir  darbe olarak nitelemek durumundayız. Öteki darbelerden kaynak aldığını veya esinlendiğini söylemek ne kadar doğru olur bilemiyorum. O  kanaatte değilim.

ZEKERİYA BİRKAN (Bursa) - Bir sorum var, yani arka arkaya darbeler geliyor, kurumları dağıtıyoruz sonra yeniden top arlıyoruz. Yani bir   sistem…

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Ama yani şimdi onu öteki darbelerde tabii zaruretler ve gerekçeler çok farklıydı 12  Eylül  de  dâhildir  buna, diğerleri de dâhildir, denemeler de dâhildir, belki 27 Mayıs da  bir bölümüyle dâhildir ama burada öyle değil. Burada çok  daha farklı bir anlayış söz konusu. Burada dış destek  var.

ZEKERİYA BİRKAN (Bursa) –  Ama nihayetinde bir darbe.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Burada dış destek var; bu, çok önemli.

BAŞKAN –   “Dış destek var.”  dediniz.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Evet, burada bir dış destek  var.

ZEKERİYA BİRKAN (Bursa) – Bir sorum daha var… Bu MİT Kanunu’ yla ilgili değişiklikleri soruyor da Hüseyin Bey.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) -  MİT  Kanunu’nda  çok  önemli değişiklikler yaptık, onları yeterli bulmuyor  musunuz?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Efendim, o değişikler benden sonra oldu. Hakan Bey’ in zamanında oldu. Onları ben bilemiyorum yani  o itibarla ben kendi dönemim itibarıyla burada bilgi takdim ediyorum.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) - “ Yeni birtakım kararlar almak lazım.” dediniz de. Yeterli değil mi o alınan kararlar?

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER - Okumadım, bilmiyorum yani o konuda bir şeyim olmadı.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) -  Çok önemli kararlar  alındı.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER – Evet, onu bilsem ona göre konuşurdum zannediyorum ama ben eski kanuna  göre  gündeme  getirdim  bunu.

ZEKERİYA BİRKAN (Bursa) - Şimdi, Değerli Müsteşarım, bir şeyi anlamakta hakikaten sadece ben değil eminim ki  hepimiz  de  zorlanıyoruz  çünkü biz konuşmacı olarak buraya kimi çağırdıysak hani bu olaylarla,  bu örgütle ilgili, darbelerle ilgili devletimizde görev yapan işte bilgisine başvurmamız gereken kişileri çağırdığımız zaman  bir  şey  görüyoruz:  Herkes bu örgütle mücadele ediyor yani herkes mücadele ediyor, işte örgüt  var,  1990’da var, 1970’de var, işte 2000’de var, orada  var  burada  var,  MİT krizinde var. Ama bir şey var ki biz bir darbeye maruz kalıyoruz. Yani, bunu gerçekten ben anlamakta zorlanıyorum. Şimdi, Genelkurmay başkanlarımız geliyor yani her camiyi dinleyip, her dindarı örgüt üyesi görüp, ciddi bir  istihbarat oluşturan -az önce söylediğiniz gibi- “Jandarma öyle bir istihbarat ki bizi bile dinliyordu.” diye bakıyorsunuz. “Bize MİT’ten rapor gelmedi o yüzden atamadık.” Yine geriye dönüp bakıyorsunuz “Benim zamanımda hiç yoktu.” Emniyet müdürü diyor ki: “Benim bölgemde hiç bir tanesine rastlamadık.” Yani burada bir şey var, yani bu nasıl bir şey? Yani gerçekten bunu şey için soruyorum: Hani tamam biz sivil hayattayız. Ben hayatım boyunca bürokrat olmadığım için, yani hiçbir örgüt üyesini de şu makamdan alıp bu makama atamadım. Yani, devlet işinde olmadığım için söylüyorum.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER –  Anlıyorum,  anlıyorum.

ZEKERİYA BİRKAN (Bursa) – Yani, bunun bir  şeyi  olması lazım.  Yani  bu sadece siyasilere yıkılacak, sadece sivillere yıkılacak bir şey değil bu.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -   Doğru.

ZEKERİYA BİRKAN (Bursa) – Yani, bunun bir  açıklamasının  olması  lazım diye düşünüyorum.

ESKİ MİT MÜSTEŞARI EMRE TANER -  Efendim o  açıklama  şöyle…

ZEKERİYA BİRKAN (Bursa) - Çok özür diliyorum sadece bir cümle daha eklemek istiyorum buna.

Hüseyin Gülerce ilginç bir söz söyledi. Siz az önce dediniz ki: “Aslında birbirini tamamlıyor. Örgüt liderinin  Amerika’ ya gitmesiyle bizim  işimiz zorlaştı,  onların  hareket  alanı  arttı.”  Ama  Hüseyin  Gülerce  dedi  ki… Yani bunu artık sağır sultan, herkes biliyor. Yani buradan  onlarca  bürokrat,  iş  adamı ve hatta…

MEHMET BEKAROĞLU ( İstanbul) –  Milletvekili.

ZEKERİYE BİRKAN (Bursa) – Milletvekili, işte, neyse, 100 defa aynı yıl içinde yurt dışına giriş-çıkış yapan adamlar var. Yani hadi biz göremedik, tamam, biz sivil boyutunu gördük, dindar boyutu, işte,  ne  bileyim  okul  boyutu… Yani bu nasıl iş? Ben gerçekten bunu sizin    tecrübenize soruyorum…

EMRE TANER –  Estağfurullah.

ZEKERİYE BİRKAN (Bursa) – Yani sizi suçlamak ya da sizin döneminizdeki hatadır, eksikliktir anlamında sormuyorum. Buna bir cevap verebilirseniz çok memnun  olurum.

Teşekkür ediyorum.

EMRE TANER – Efendim, şöyle ifade etmek lazım: Bunu, işin başından itibaren, konuşmalarım içerisinde belki dağınık noktalarda  vurguladım.

Bir defa çok ciddi bir örgütle karşı karşıyayız. Onunla mücadele edenlerden daha akıllı bir örgüt. Sebeplerden biri   budur.

İkincisi, mücadeleyi yapanlar, yapmak durumunda kalanlar, örgütün önemi konusunda bazı çevreleri belki ikna edememiş olabilirler. Yani şimdi, mücadelenin çapını genişletme şansını bulamamış olabilirsiniz,  ancak  bu kadar söylenebilir. Sizden daha akıllı, sizden daha örgütlü, sizden daha  disiplinli, çok disiplinli. Hulul edememe seb eplerinden bir tanesi budur. Çok donanımlı ve bu hâle gelmesinin sebebi de arkasındaki ortak akıl. Bir  gizli servisin yönetiminde olur ancak bu  işler, sizin aklınızla olmaz, mümkün değil.   O zaman servisler mücadele ediyor. FETÖ’yle mücadele değildir bu ola y.  Bu olay FETÖ’ yle mücadele değildir, servislerin mücadelesidir. Ona göre  tavır almak durumundasınız. Biraz evvel söylediğim güvenlik konseptinin  yeni  baştan gözden geçirilmesi dediğim hadise budur. Ona göre tertipli değiliz, yakalayalım, alalım, silah var mı, malzeme var mı, suç var  mı, davayı halledelim, dosyayı hazırlayalım,  bağlayalım gitsin;  hayır,  arkasındaki hadiseyi çözemedik, bilemedik. Biz, bunun en açık örneğini, o 70’ li yıllarda yaşadık. Herkes, Mehmet Ağar da burada söyledi aynı şeyi, değerli arkadaşım aynı şeyi burada  söyledi.

O dönemde Türkiye'deki aşırı solun arkasında Batı Avrupa’daki siyasi örgütler ve gizli servisler vardı, Moskova yoktu. Biz bunu o zaman söyledik. Rahmetli Mahir Kaynak bunun en başta söyleyeniydi servisimizde çalıştığı dönemde.

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) –  Adamı kahrından  öldürdük.

EMRE TANER – Evet, söylenmiştir, ama yankı bulamadınız, olmamıştır, çünkü kolaycılık onu o noktaya getirmiştir, kuzey komşunuza bakın, Moskova vardır, yürüyün gidin, işte Mao da o taraftadır, A rnavutluk Emek Partisi de bu taraftadır.

Avrupa, Türkiye'nin başına ne bela geldiyse Avrupa’ dan  geldi  ve geliyor.

BAŞKAN –  Teşekkür ederiz.

EMRE TANER –  Estağfurullah.

BAŞKAN – Komisyon üyemiz değil ama milletvekilimiz, Sayın İlhan Cihaner.

Buyurun Sayın Cihaner.

İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Evet, teşekkür  ediyorum.

Ben İlhan Cihaner.

EMRE TANER – Sizi çok iyi tanıyorum Sayın Cihaner, Erzincan’dan akraba oluyoruz.

İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Evet.

Şimdi, aslında açıklamalarınızla… Bir kere o baştaki özeleş tiri kısmını çok önemsiyorum, bu Komisyonun önemi biraz daha arttı verimli kullanılırsa, yani Türkiye'nin en önemli sorunlarından birisinin bu  yapılanmanın müdahalesiyle belki de çözülememiş olabileceğini ima ettiniz, belli kritik şeylerle…

EMRE TANER –  Evet, efendim.

İLHAN CİHANER (İstanbul) – Ve bir yerde de dediniz ki “Marifet iltifata tabidir, ilgi duyarlarsa verirdik.” Mali durumuyla ilgili… Ben ilgi   duymuştum.

EMRE TANER –  Orada kalacağız  efendim.

İLHAN CİHANER (İstanbul) – Hayır, devam  edeceğiz,  çok  önemli, çünkü bu arka planını öğrenmemiz lazım ki önlemleri doğru koyalım, çünkü bu Komisyonun bir amacı da doğru önlemleri tespit etmek.

Ben bu ilgiyi duymuştum ve size yazmıştım.

Yazım aynen şöyleydi: “a) Kadrolaşma, izinsiz eğitim kurumu açma, yardım toplama, kanuna muhalefet, suç örgütü kurma, yönetme, kara para aklama konularında rapor, bilgi notu  vesaire  olup  olmadığı, varsa  bir örneğinin gönderilmesi.

Fethullah Gülen’in herhangi bir ad altında, Müsteşarlığınızın ya da başka güvenlik, istihbarat  birimleriyle…”

Neyi kastettiğimi biliyorsunuzdur. EMRE TANER –  Evet efendim.

İLHAN CİHANER (İstanbul) – “…organik bağının bulunup bulunmadığı, hâlen veya geçmişte.

1997 yılında Müsteşarlığınızca Fethullah Gülen grubunu kara para aklama suçu vesaire gibi suçlar işlediğine ilişkin bir raporun düzenlenip düzenlenmediği, böyle bir rapor varsa bir örneğinin Başsavcılığımıza gönderilmesi.”

Buna “Böyle bir rapor yoktur.” diye yanıt verdiniz ve sadece Aydınlık gazetesinde “Onların yayınladığı bir bilgidir, biz  de  bunu  sunduk.”  dediniz  ama geçen gün bir şey ortaya çıktı ki 2004 yılında Millî Güvenlik Kuruluna basbayağı çok güzel bir rapor  sunmuşsunuz.

EMRE TANER –  Evet.

İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Bunu benden niye  sakladınız?

Birisi ilgi duymuş, soruşturmaya başla mış, niçin “Böyle bir şey yok.” dediniz?

Birinci sorum bu.

EMRE TANER – Efendim, şimdi şöyle ifade edeyim. Her zaman saygı duyduğum bir insansınız, onu baştan ifade etmek   istiyorum.

İLHAN CİHANER (İstanbul) – Ben de size saygı duyuyorum, bugün bu saygım da arttı.

EMRE TANER –  Evet, bunu hissetmeniz beni memnun  etmiştir.

Şimdi, tabii, MİT’in o dönemde bazı  böyle  Ortodoks  kararları  vardı.  Yani Başbakanın dışında, kanunda yer alan hususların dışında, doğrudan doğruya, adalet mekanizması da olsa Adalet Bakanl ığı  üzerinden  gelmeyen bazı  taleplerin  cevaplanmaması  veya  işte  bu  şekilde  cevaplanması tarzında bir anlayış hâkimdi, başka bir art niyet yoktur, inanınız ki bir şeyi örtmek, saklamak vesaire değildir, daha sonra 2004’te bu herkesin önünde ifade edildiğine göre zaten bunu siz de gördünüz, biliyorsunuz…

İLHAN CİHANER (İstanbul) – Benim sormam daha sonraydı. EMRE TANER –  Evet.

Ama yani orada bir art niyet aramayın lütfen, yoktur. Dediğim gibi…

İLHAN CİHANER (İstanbul) – Bu, sadece MİT’in Ortodoks kararları mı, yoksa siyasi iradeyle bunu… Yani “Burada bir savcı var, böyle bir soruşturma yapıyor, bu bilgileri verelim mi?” gibi  bir…

EMRE TANER –  Hayır.

Efendim, çok önemli bir soruya ben de önemli bir şekilde cevap  veriyorum. Millî İstihbarat Teşkilatında çalış t ığım, sorumlu olduğum son beş senede, Sayın Erdoğan benden kanun dışı hiçbir şey   istememiştir.

İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Evet.

EMRE TANER –  Hiçbir şey  istememiştir.

Bazı şeyleri yapamayacağımı kendisine söylediğim zaman da aynen  kabul etmiştir. Ben biraz evvel de dedim, bu  teşkilat Türkiye'nin namusudur,  ben de o  teşkilatın namusuysam bunu  yaparım.

İLHAN CİHANER (İstanbul) – İkinci sorum… EMRE TANER –  Buyurun.

İLHAN CİHANER ( İstanbul) – Ben bir gerekçeyle sizden önceki MİT Müsteşarını dinlemek istedim,  tanık olarak dinlemek istedim, MİT  Yasası da   bu tarz tanıklıkları müsteşarın iznine bağlıyordu o dönem, şimdi gene bir izin mekanizması var.

EMRE TANER –  Müsaade etmez, evet.

İLHAN CİHANER (İstanbul) – Benim dinlemek istememin gerekçesi şuydu: Kamuoyuna “ Balbay Günlükleri” olarak yansıyan, gerçek olup olmadığı konusunda da tereddüt olan, ama Ergenekon iddianamesine de giren bu metinlerde Şenkal Atasagun’un şöyle söylediği iddia ediliyordu:  “Bizim tespitimiz şu: Gülen grubu bürokrasiyi kullanarak iktidara g elmek istiyor, millî görüşçüler sandıktan gelmek istiyor, böyle bir yöntem  farklılıkları  var. Gülenciler başta 2000 yılını, sonra 2005 yılını hedef seçmişlerdi, şimdi 2025 diyorlar. Millî görüşçüler biraz sabırsız, Fethullahçılar ise daha uzun vadeye yaymış durumdalar, bu yüzden de daha tehlikeliler. Maddi güçleri fazla, yurt dışında okul açma faaliyetleri çok iyi organize ediliyor, bizim gözlemlerimize  göre bu Gülen grubunun başarabileceği bir şey değil,  mutlaka  başka  bir  destek söz konusu.”

Daha sonra aynı tutanaklarda Gülen grubunun öteden beri CIA lehine özellikle Türki cumhuriyetlerde casusluk faaliyetinde de bulunduklarına dair tespitler var. Ben de bunu soruşturmanın bir ayağı olarak almıştım ve Şenkal Atasagun’u tanık olarak dinlemek istemiştim. Şen kal Atasagun’un tanıklığına bence de CMK’ ya aykırı bir şekilde izin vermediniz, çünkü suç olgusu içeren konularda devlet sırrı savunmasına sığınılamaz, hatta bunu  da  yazdım  ve  tabii, raporun arkasını getirmeye zaman yetmedi, sizin mensuplarınız gibi ben de tutuklandım.

Şenkal Atasagun’un tanık olarak dinlenmesine niye izin vermediniz? EMRE TANER –  Efendim, şimdi, dediğim  gibi…

BAŞKAN –  Bu kadar mı? Başka sorunuz var mı?

İLHAN CİHANER (İstanbul) – İki çok  önemli  soru,  gerçekten  çok  önemli.

EMRE TANER – Efendim, o dönemde tamamen gene  bir  çerçeveli  anlayış çerçevesinde hareket edilmiştir. Yani MİT müsteşarları Başbakanın müsaadesi olmadan böyle bir şey yapmaz, yapmamalıdır, Başbakan müsaade ederse ki Erzincan olayında Başbakan oradaki iki arkadaşımız için bu müsaadeyi vermiştir, yoksa onlar da  alınamazdı.

İLHAN CİHANER ( İstanbul) – Bakın, ben bu yapıyı soruşturmak için müsaade istediğimde verilmiyor, ama o yapının kurguladığı ve sizce kumpas olduğu bilinen kişilere yönelik bu izin veriliyor.

EMRE TANER – Yani bir çelişki var, kabul ediyorum, ama bunu, tabii… İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Çelişki, ama Türkiye' yi  bu  noktaya getirdi bu çelişki.

EMRE TANER –  Evet.

Şenkal Atasagun’a müsaade verilmemesi konusunu, ben, şu noktada… Çünkü onun altında çalışan bir adamdım o dönemde, o itibarla yorumlayacak yetenekte değilim, lütfen…

İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Bir soru daha soracağım.

Ben, bu olaylar böyle gelişince, biraz kişisel ama sahiden çok kritik, çünkü o dönem bu soruşturma sağlıklı yürütülseydi bu noktaya gelinme zdi.  Onun için, zamanınızı da alıyorum, kusura bakmayın.

Ben bu olaylar böyle yürüyünce, biliyorsunuz MİT Yasası’nın 5 ’inci maddesi aynı zamanda kamu görevlilerine de bir sorumluluk yükler. Ulusal güvenliği ilgilendiren bir durumla karşı karşıya kalınınca , bu durumun MİT’e istihbarat edilmesi söylenir, resmen bildirilmesi  söylenir.

Ben bunu Adalet Bakanlığına yazdım. Bakın, burada birileri  tuzak  kuruyor - ki siz de tuzak olduğunu söylüyorsunuz, baştan beri de belliydi diyorsunuz- böyle bir durum var ve bunun ilgili  paragrafı  şu.  Birtakım önerilerde bulunuyorum soruşturmanın etkin yapılması için. “Ayrıca, olası sonuçları nedeniyle 2937 sayılı Yasa’nın 5’ inci maddesinin (b) f ıkrası gereği, Millî İstihbarat Teşkilatına bilgi verilmesi hususu da takdirlerinize sunulur.  Adalet Bakanı.”

Size böyle bir istihbarat geldi mi? Burada böyle  sıkıntılar  oluyor… Adalet Bakanlığından.

EMRE TANER – Hayır, hatırladığım kadarıyla gelmedi. İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Enteresan.

BAŞKAN –  Şimdi, Sayın Cihaner, beş altı dakika oldu sorularınız.

İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Evet, tamam, çok kısaltarak soruyorum.

Şimdi, Türkiye'de kıyamet kopuyor, genelkurmay başkanları dinleniyor, yüksek yargıçlar dinleniyor. Tekrar vurguluyorum, sizin de baştan kumpas olduğunu, kurgu olduğunu bildiğiniz birtakım süreçler yürüyor ki bir aşamadan sonra MİT’i de içine alan birtakım kumpaslar yürüyor ve o ana kadar ne bu usulsüz dinlemeler ne bu kumpaslarla ilgili olarak kamuoyunda, daha doğrusu kamu  gücünü  kullanan  kurumlarda,  siyasi  iktidarda  böyle  bir  algı  yok.  İşte, “ Yargısal süreci bekleyelim.” falan f ilan deniliyor.

Siz, bunu, dönemin bağlı olduğunuz Başbakanına “Burada bir kumpas var.” diye söylediniz mi?

EMRE TANER – “Kumpas” tabirini kullandığımızı, yani  o  şekilde netleşmiş bir…

İLHAN CİHANER (İstanbul) – Örneğin Erzincan olayını anlattınız mı? EMRE TANER –  Tabii.

Erzincan olayını biraz da fazla şiddetli anlattım, sonra  beni  ilgili  bakanlar Sayın Başbakana şikâyet ettiler “ Üzerimize yürüdü.”  diye.

İLHAN CİHANER (İstanbul) –  Hangi  bakanlar?

EMRE TANER –  Yani bu işle ilgilenen bakanlar   diyelim.

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul)  –  Adalet Bakanı ve benzeri…

EMRE TANER –  Yani mesela onun  gibi.

Şimdi, şöyle ifade ediyorum: Erzincan olayı fevkalade vahim bir olaydır. Servis denendi, servisin reaksiyonları denendi, ne yapabilir, nasıl karşı koyabilir, bizim refleksimizi ölçmeye çalıştılar ve muvaffak oldular, hiçbir şey yapamadık çünkü. Arkasından 7  Şubatta kapının ağzına gelip   götürdüler.

Ben o zaman söyledim, “Sayın  Başbakan,  bundan  sonraki adres sizsiniz, benim.” dedim. “Bunlar oraya gelecekler, Erzincan’da bu olay kalmayacak.” dedim. Evet, kendileri kabul ettiler bunu  ve  önlem  alınacağı  ifade edildi, üstüne varılacağı ifade edildi, ama Erzincan olayı, bırakın yargı incelesin, baksın, görsün, gerçek çıksın  ortaya  tarzında  da  arkadaşlarımız  için bir kanaat serdedildi, budur. Yani size hak veriyorum, ama  karşılık alamadık fazla miktarda, doğrusu  budur.

BAŞKAN –  Evet.

Sayın Taner, birkaç soru da benim var. EMRE TANER –  Buyurun efendim.

BAŞKAN – 1965’lerde ortaya çıkan bir Fethullah Gülen var, önce  imam  ve vaiz, ardından bir cemaat  lideri.

1972 yılında şöyle bir iddia var: Fuat Doğu Paşa, dönemin  MİT Müsteşarı, aynı zamanda 1971 muhtırasını Sayın Demirel’e haber veremeyen veya vermeyen kişi olarak anılan kişi, onunla beraber Yaşar Tunagür ve de Fethullah Gülen’ in Ankara’da zaman zaman toplantılar yaptığı  söyleniyor.  Bunu neye bağlıyorsunuz? Acaba MİT’le ta o zamanlar mı irtibata geçti  veya  MİT mi bununla irtibata  geçti?

İkinci sorum, Oslo süreci teklif ini  kim  yaptı?  Siyasi irade mi  yaptı,  siz mi yaptınız siyasi  iradeye?

EMRE TANER – Efendim, hemen cevap vereyim, sonuncusundan başlayayım.

“Oslo süreci” dememek lazım, “çözüm süreci” demek lazım.

Çözüm sürecini, temas edelim, yüz yüze görüşelim, doğru dü zgün bir noktaya bu işi getirme şansımız olabilir tarzında biz teklif ettik,  Sayın  Başbakan kabul ettiler, hatta “Bakanlar Kuruluna gelin, bunu anlatın.” dediler. Bakanlar Kuruluna çıktım, onlara beş altı saat süren bir brifing verildi, bazı şeyler anlatıldı, daha sonra Millî Güvenlik Kurulunda, o zamanki Cumhurbaşkanımız Sayın Ahmet Necdet Sezer zamanında, orada alınmış kararlarla bu süreç böyle başladı. Yani siyasi  iktidar  buna  “evet”  dedi,  biz teklif olarak ortaya çıktık, ama bana göre, bu konuya müsaade eden siyasi  iktidar büyük risk aldı.

BAŞKAN –  Anladım.

Hemen hemen her örgütün içinde elemanlarınız olduğunu tahmin ediyorum, illegal örgütlerin içerisine elemanlar yerleştirmeye  çalışırsınız.

EMRE TANER – Öyleydi, ama son olayda, Erzincan olayında bizim üzerimize sürülen kanallar, kaynaklar marifetiyle o canlı kaynak hikâyemiz de maalesef zedelenmiştir. Çok zor bir konudur gizli servislerin canlı kaynak kullanması, size ihanet eder, size yardım eder, yarın kime ihanet edecek belli değildir. Kaynak budur.

BAŞKAN – Bu yapıyı uzun zamandır takip ettiğinizi, yabancı istihbarat örgütlerinde bu yapıyı kullandığını söylediniz, “biliyoruz” dediniz. Böyle bir yapıya elemanlarınız duhul edemedi mi? Bulunamadı mı? Elemanlarınız yok muydu bu yapının içerisinde de bu  darbeden haberdar   olamadınız?

EMRE TANER –  Tabii, var.

Şöyle ifade edeyim: Yapının neresine hulul ettiğiniz önemli. Beyin kısmında mısınız, göbekte misiniz, diz kapağında mısınız? Eğer kaynaklarınız ayak altında bir yerde geziyorsa, hiçbir zaman buradaki b ilgileri alamazsınız.

Bizde bir tabir vardır “temas yoluyla kontrol.” Ben Sezgin Bey’den rahatsızsam mutlaka onunla temas eder, bilgi almaya çalışırım. Bu temas  yoluyla kontroldür, onu başıboş bırakmamak demektir, bizzat gizli servis mensubu yapar. Fuat Paşa’nın o  dönemde yapmış olduğu temas budur.

BAŞKAN –  Teşekkür ederim.

MİT tırlarına bir operasyon yapıyorlar biliyorsunuz. Nasıl yorumluyorsunuz?

EMRE TANER – Efendim, MİT tırlarına operasyon  yapıldığında  ben  gene sardunya yetiştirmekle meşguldüm, yani o konunun gerekçesi hakkında fazla bir şey söyleyemiyorum,  ancak…

BAŞKAN –  Ben yorumunuzu sordum zaten, nasıl  yorumluyorsunuz?

HÜSEYİN KOCABIYIK (İzmir) –  Pencereden bakınca ne  görüyorsunuz?

EMRE TANER – Millî İstihbarat Teşkilatı bir faaliyet yürütüyorsa, bu faaliyet devlet çapında karara bağlanmışsa  örtülü  bir  faaliyettir,  mutlaka icrası gerekir ve icrası sırasında da herkes buna  yardım etmeye mecburdur,  MİT Kanunu’ndaki 5’inci madde buna amirdir. Yardım etmeye mecburdur, ama ihbar edip kapıda çevirmek, bu olacak iş değil. IŞİD’e  gidiyor silah, bilmem kime gidiyor, o ayrı hadise. Devlet bir karar aldıysa, bir  malzeme  sevk  ediliyorsa bunun güvenle gitmesi gerekir, bizim anlayışımız budur, biz böyle çalıştık, böyle gördük ama ondan sonra ne oldu   bilemem.

BAŞKAN – Bu yapı ortaya çıktıktan sonra genellikle iktidarları desteklemişler. İktidarda kim varsa oradan istifade etmeye, onlarla beraber büyümeye çalışmışlar istifade ederek, hatta 1980’de darbeyi desteklemişler.    28 Şubatta yine darbeyi destekleyerek rakipl erini bir noktada “imam hatipler” diyerek veyahut da “başka partiler” diyerek onları kenara koyup kendilerini büyütmeye çalışmış bu yapı,  ama bakıyoruz iktidardayken  Sayın  Recep Tayyip Erdoğan’la ve iktidarla kavga etmeyi tercih etmişler 2012’den it ibaren veya 2011’den it ibaren, daha doğrusu biraz daha müşahhas şeyler söylediğimizde, somut şeyler söylediğimizde, 2012 veyahut da MİT krizinden itibaren. Bu yapı neden dövüştü? Neden erkene aldılar darbe girişimlerini?

EMRE TANER – Efendim, bu sorunun cevabını, tabii, iktidarla araları bozuk değilken nasıl bir ilişki varsa orada aramak lazım. O ilişki bozuldu herhâlde, talepleri büyüdü.

“Gücün kontrolsüzlüğü” diye bir  hadise var  Sayın Başkan. Yani FETÖ ve örgütü öyle bir noktaya geldi ki zapt edilemez bir nokt a, artık taarruzi bir şeyler yapması lazım, savunmada kalması mümkün değil.

Şimdi, bakıyoruz, çok yetişmiş bir kadro. AK PARTİ iktidar oldu geldi,  hazır kadro. Kadro hazır, bu kadrodan istifade edilmiştir  belli  ölçülerde,  liyakatli bir kadro. Ben çoğuyla çalıştım, müsteşar seviyesindeydi hepsi,  gördüm. Yani bir kolaycılık vardır orada, bir zaruret vardır,  bir  mecburiyet vardır. İlişkiler böyle bir dostane havada, hoşgörü  ortamında  gelmiş  ama  sonra pazarlıklar hangi noktaya geldi, bilemem, bunu istihbarat s ervisi cevaplayamaz.

BAŞKAN – Son cümle olarak şunu söyleyeyim: Çözüm süreciyle ilgili olarak şunu söylediniz, “ Hâlâ bir ihtimal vardı, HDP bu noktada arabuluculuk yapabilirdi.” dediniz. “Bir noktada yapmadılar.” gibi   kullandınız.

Türkiye, demokratikleşme konusunda hepimizin malumu olduğu gibi çok ciddi hamleler yaptı, gerek Kurmancinin, Zazacanın serbest bırakılması, propagandaların yapılmış olması gerek  ana  dil noktasında  öğrenmeler, seçmeli dersler, Zazacanın, Kurmancinin seçmeli ders olarak okutulması , özel okulların açılması ve bu özel okulların herkesin her dilde çok rahat bir şekilde eğitim görebilmesi noktasında çabalar oldu, ama buna rağmen kan   durmadı.

Ben milliyetçi gelenekten gelen bir insanım, ülkücü kökenliyim.  Türkiye'de -aynen sizin gibi düşünüyordum, hâlâ da  öyle  düşünüyorum -  sadece askerlerimiz değil, dağa çıkan çocukların da bu memleketin çocukları olduğunu düşünüyorum. Dağa  çıkmamaları gerekiyordu, çıktılar ve  onlar  da   bu toprağın çocuklarıydı diye değerlendirdim, hâlâ da öyle düşünüyor um, ama burada “Bir yerde beyin var, İmralı’da, bir yerde silah var, bir yerde de  para  var.” dediniz, Brüksel’ i gösterdiniz.

Burada HDP’ yi de çözüm olarak sundunuz. Her şey yapıldığı hâlde hâlâ daha PKK silahı bırakmıyor, hâlâ daha PKK gelip çocuk öldürüy or, kadın öldürüyor, korucuları, askerleri, polisleri, imamları, öğretmenleri, doktorları öldürüyorlar ve hâlâ daha belli bir noktada, t ırnak içinde söylüyorum, ayrı bir devlete, federal yapıya, özerkliğe inanıyorlar, hâlâ daha Türkiye' yi bölme noktasında çaba içerisindedirler. Böyle çaba içerisinde olan bir yapı dışarıdan da besleniyorsa nasıl çözeceğiz ki? Başka bir yolumuz kalmadı ki. Ve çözüm sürecini sabote eden de bunlardı biliyorsunuz. Devlet bu noktada her  türlü çabayı da gösterdi, çözüm süreci noktasında,  ama  kalkıp  elinde  silah  var, hâlâ daha, t ırnak içinde, “ Ben ayrı bir devlet kuracağım.” diyorsa, bununla herhâlde başka türlü de mücadele edilmez diye   düşünüyorum.

EMRE TANER – Efendim, haklısınız, gayet yerinde ifadelerde bulundunuz, ancak bu problemin bir sosyal problem olduğunu da görmek mecburiyetindeyiz. Ben bunları söylediğim için KCK kurucusu oldum. Sadece terör değildir olay. Terör bir vasıtadır, arkasında siyasi amaçlar vardır. Bölgemizde, coğrafyamızda hudutlar 1930’ lu yıllarda     İngilizler tarafından veya ona benzer ülkeler tarafından cetvelle  çizilmiştir,  malum. Şimdi o  hudutlar kendi doğal sınırlarını çizmeye çalışıyor. Yugoslavya dağıldı, 7 tane devlet doğdu. Karadağ 2,5 milyon bile değil, devlet, Makedonya devlet. Adam diyor ki: “30 m ilyonum, benim devletim niye yok?” Şimdi bu sorunun cevabını vermek durumundasınız, bazı  şeylerin cevabını vermek durumundasınız. Olay sosyaldir. Biz o dönemde bir proje ürettik. Laf lafı açıyor. Kürt kadınına ulaşamadığınız sürece bu problemi çözemezsiniz. Ana dil. Oradan geliyor.

Sanayiye gittik, iş adamlarına gittik, “Okul açalım, Kürt kadınına ulaşalım, mutlaka ulaşalım, okumaları  lazım.” Hayır,  yapamadık,  beceremedik, çözemezsiniz. Meselenin sosyal kısmını görmeden bu konu  silahla pek zor çözülür.

BAŞKAN –  Teşekkür ediyoruz.

Eşiniz de rahatsızmış herhâlde, aynı zamanda şifalar diliyoruz. Eşinize ve size hayırlı, uzun ömürler diliyoruz   efendim.

Teşekkür ederiz verdiğiniz bilgiler için.

EMRE TANER –  Efendim, sağolun, çok teşekkür ederim.

Beni sabırla dinlediniz, ben teşekkür ediyorum, başarılar diliyorum. BAŞKAN –  Arkadaşlar, toplantıyı kapatıyorum.

 

Benzer Haberler

Son Haberler

Popüler Haberler